Najważniejsze informacje o odzysku danych

Laboratorium JKRecovery przyjmuje nośniki z Bytomia i całego Śląska — HDD, SSD SATA, NVMe M.2, pendrive, karty SD i microSD, macierze RAID oraz nośniki z NAS. Diagnoza trwa 24-48 godzin. Prace mechaniczne wymagające otwarcia dysku wykonywane są w komorze czystej klasy ISO 5. Bez odzysku danych nie pobieramy opłaty za robociznę — ewentualny koszt dysku dawcy rozliczany jest oddzielnie. Opłata diagnostyczna 250 zł brutto obowiązuje tylko gdy diagnoza wykazała możliwość odzysku, a klient rezygnuje z realizacji.

Mechanizmy awarii HDD — kiedy dane są do odratowania, a kiedy nie

Dyski twarde padają z kilku powodów. Każdy z nich działa inaczej i wymaga innego podejścia. Poniżej opisuję trzy najczęstsze mechanizmy awarii, które trafiają do laboratorium.

Awaria głowic odczytujących — head crash i head stiction

Głowice odczytujące unoszą się nad powierzchnią plateru w odległości kilku nanometrów podczas pracy dysku. Upadek laptopa lub komputera stacjonarnego — nawet z niewielkiej wysokości — może zdeformować zawieszenie ramienia lub spowodować kontakt głowic z powierzchnią magnetyczną.

Head stiction (blokada głowic): głowice osiadają na platterach zamiast zaparkować na parking ramp. Zdarza się przy wyłączonym dysku lub gdy upadek następuje podczas pracy — plattery hamują się bezpośrednio na głowicach. Silnik nie może uruchomić obrotu. Dysk wydaje wtedy dźwięk pikania, nie kliknięć. Diagnoza wymaga otwarcia w komorze czystej — nie ma możliwości ocenienia stanu mechanicznego przez PC-3000 bez otwarcia obudowy.

Head crash (zarysowanie plateru): głowice dotykają obracającej się powierzchni magnetycznej. Ślad scratcha niszczy trwale warstwę magnetyczną na całej zarysowanej ścieżce. W niektórych przypadkach możliwe jest fizyczne ograniczenie zakresu pracy głowic tak, by odczytywały wyłącznie nienaruszoną część plateru — ale wymaga to modyfikacji mechanicznej, nie konfiguracji w PC-3000.

Przy zdeformowanej głowicy każde żądanie I/O może spowodować lub powiększyć już istniejące zarysowanie powierzchni. Stąd zasada: klikający dysk wyłączamy natychmiast i nie uruchamiamy ponownie.

Awaria strefy serwisowej SA — firmware i translator LBA

Strefa serwisowa (Service Area, SA) to obszar zapisany na wewnętrznych ścieżkach dysku, niedostępny dla systemu operacyjnego. Zawiera moduły firmware, translator mapujący adresy LBA na fizyczne sektory, dane kalibracyjne i rejestr SMART. Gdy SA ulegnie uszkodzeniu, dysk kręci się, ale BIOS go nie widzi lub nie uzyskuje do niego dostępu.

Seagate: typowe uszkodzone moduły SA to uszkodzony translator, SMART oraz — w dyskach SMR — MCMT. Diagnoza i naprawa modułów SA odbywa się przez PC-3000 UDMA bez konieczności otwierania obudowy. Część dysków Seagate trafia jednak z uszkodzonymi głowicami lub stiction, nie tylko z awarią SA.

WD: częste problemy to uszkodzone SA, slow responding (wolno reagujący nośnik), uszkodzona pojedyncza głowica lub cały zestaw HSA. Przy uszkodzeniu pojedynczej głowicy odzysk jest czasem możliwy — częściowy lub pełny, zależnie od stanu powierzchni magnetycznej pozostałych platterów. Awaria ROM zdarza się rzadko, głównie po przepięciach — gdy wystąpi, dysk nie może się skalibrować i nie uzyskuje dostępu do SA. Przepisanie ROM wykonuję programatorami SVOD lub Revelprog.

Toshiba i Hitachi: awarie translatora SA diagnozuję przez PC-3000 Express. Seria Toshiba MQ04 (SMR) trafia do laboratorium przede wszystkim po upadkach z uszkodzonymi głowicami. Stare nośniki Hitachi z serii HTS i HDS mają tendencję do degradacji głowic i powierzchni — w takich przypadkach pełny odzysk bez wymiany HSA często nie jest możliwy.

Awaria translatora FTL w SSD i NVMe

FTL (Flash Translation Layer) to warstwa mapująca adresy logiczne LBA na fizyczne bloki NAND. Awaria FTL sprawia, że dysk jest niewidoczny w BIOSie lub pokazuje 0 MB pojemności — mimo że komórki NAND są fizycznie sprawne. Przyczyną jest degradacja obszarów NAND, w których zapisany jest firmware nośnika. Aktualizacja BIOS płyty głównej ani aktualizacje systemu operacyjnego nie powodują tego rodzaju awarii.

PC-3000 i MRT w trybie technologicznym umożliwiają w niektórych przypadkach odbudowę translatora z obszarów NAND. Dotyczy to m.in. kontrolerów Phison (E7, E8, E12, E13T, E16, E18, E19T, E21, E21T, E25, E26) oraz Silicon Motion (SM2258, SM2258H, SM2258XT, SM2259XT, SM2260, SM2263, SM2263EN, SM2263XT, SM2267, SM2267XT). Powodzenie zależy od konkretnej kombinacji wersji translatora, firmware i typu pamięci NAND — dysk identyczny modelowo może być obsługiwany w jednej rewizji, a nie w innej.

Dla dysków Samsung (980 PRO z kontrolerem S4LV003, 870/860 EVO z kontrolerem S4LN062) PC-3000 nie oferuje wsparcia technologicznego. Diagnoza takich nośników jest indywidualna.

Kiedy samodzielne próby odzysku niszczą nośnik

Trzy konkretne scenariusze, które regularnie trafiają do laboratorium po tym jak klient spróbował działać samodzielnie:

• Klikający HDD + uruchomiony Recuva lub R-Studio: oprogramowanie do odzysku logicznego wysyła żądania I/O do dysku. Jeśli ramię głowic jest zdeformowane po upadku, każde takie żądanie może spowodować nieodwracalne zarysowanie powierzchni magnetycznej plateru. Dane, które były do odratowania przed uruchomieniem oprogramowania, mogą po nim stać się trwale niedostępne.
• SSD niewidoczny w BIOSie + uruchomiony MPTool lub inne narzędzie serwisowe producenta: jeśli dysk ma 0 MB lub jest całkowicie niewidoczny, kontroler nie ma połączenia z NAND i żadne standardowe oprogramowanie nic nie nadpisze. Natomiast niskopoziomowe narzędzia serwisowe (MPTool i podobne) działają bezpośrednio przez interfejs serwisowy kontrolera i niszczą dane bezpowrotnie — nawet gdy dysk nie jest widoczny przez system.
• Format SSD + TRIM: garbage collection oznacza bloki NAND jako dostępne do nadpisania. TRIM nie kasuje danych fizycznie od razu, ale po formacie i przy aktywnym GC odzysk staje się trudniejszy lub niemożliwy, zależnie od stopnia zapełnienia dysku i czasu od operacji.

Zasada jest prosta: wyłącz nośnik, nie uruchamiaj go ponownie, wyślij do laboratorium.

Jakim sprzętem odzyskuję dane

Co zrobić gdy dysk nie jest wykrywany przez BIOS

Brak wykrycia w BIOSie to jeden z trzech scenariuszy. Pierwszy: uszkodzona SA lub zablokowane głowice w HDD — dysk kręci się, ale nie komunikuje. Drugi: awaria translatora FTL w SSD lub NVMe — kontroler działa w trybie serwisowym, komórki NAND są sprawne. Trzeci: uszkodzona elektronika PCB — przepięcie, uszkodzone TVS, spalony układ. W pierwszych dwóch przypadkach diagnoza PC-3000 pozwala ocenić, co jest uszkodzone i czy odzysk jest możliwy. W trzecim — naprawa lub wymiana PCB. Niezależnie od scenariusza: wyłącz nośnik, nie uruchamiaj ponownie, skontaktuj się pod numerem 510 488 555 lub wyślij przez paczkomat InPost TYC41M.

Obsługiwane dzielnice i klienci biznesowi

Przyjmuję zlecenia z całego Bytomia i okolic. Poniżej dzielnice i sąsiednie miejscowości, z których regularnie przychodzą nośniki:

Klienci biznesowi z Bytomia to m.in. biura rachunkowe (awarie dysków z bazami Comarch/Symfonia), kancelarie prawne, agencje marketingowe, firmy deweloperskie, warsztaty samochodowe z systemami diagnostycznymi oraz działy IT lokalnych przedsiębiorstw. Realizuję zlecenia priorytetowe w trybie EXPRESS — osobna, dodatkowo płatna procedura, szczegóły telefonicznie pod numerem 510 488 555.

Ile kosztuje odzysk danych

Ceny zależą od stanu nośnika i ustala się je po diagnozie. Poniżej przedziały orientacyjne. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Bez odzysku = 0 zł robocizny. Koszt dysku dawcy (przy wymianach głowic) rozliczany oddzielnie.

Typ nośnika	Przypadek	Cena orientacyjna
HDD / SSD / pendrive	Odzysk logiczny, korupcja systemu plików, usunięte pliki	od 600 zł brutto
HDD (Seagate, WD, Toshiba)	Naprawa firmware, odbudowa translatora SA	od 1900 zł brutto
SSD SATA (Phison, SM, Maxio)	Awaria translatora FTL, 0 MB, SATAFIRM S11, BSY state	od 1500 zł brutto
NVMe (Phison, SM, Maxio)	Awaria translatora FTL, brak wykrycia przez BIOS	od 1900 zł brutto
HDD	Wymiana głowic w komorze czystej ISO 5	od 1900 zł brutto + koszt dawcy
HDD	Uszkodzenie powierzchni plateru (head crash)	od 3500 zł brutto + koszt dawcy
Pendrive / karta SD / microSD	Chip-off NAND	od 2000 zł brutto
NAS / serwer (RAID)	Odbudowa macierzy RAID, odzysk logiczny	od 1100 zł brutto / dysk

Dyski które trafiły do nas z Bytomia (zlecenia 06.2024–05.2026)

Poniżej modele, które pojawiły się w zleceniach z Bytomia i okolic w podanym okresie. Każdy przypadek to inny mechanizm awarii — podaję go wraz z typowym objawem i wynikiem diagnozy.

WD WD20SPZX 2TB Blue (SMR): 2,5-calowy dysk z laptopa, kontroler głowic. Typowy objaw: bardzo wolny odczyt danych przez kilka tygodni, potem całkowita awaria bez ostrzeżenia. Dyski SMR mają zmodyfikowaną architekturę zapisu — awarie SA w tej serii wymagają oddzielnej procedury diagnostycznej, a wymiana głowic jest bardziej złożona niż w dyskach CMR.

WD WD20EZRZ 2TB Blue: 3,5-calowy dysk desktopowy. Typowy objaw: klikanie, BIOS nie widzi dysku, brak partycji. Diagnoza PC-3000: uszkodzone głowice HSA. Wymiana w komorze czystej ISO 5 po dopasowaniu dawcy z odpowiednią rewizją preamp.

WD WD40EZRZ 4TB Blue: 3,5-calowy, 4 plattery. Typowy objaw: stukanie przy starcie, Windows nie widzi dysku. Diagnoza: zdeformowane zawieszenie ramienia po mechanicznym uderzeniu obudowy. Przy 4 platterach wymiana całego zestawu HSA — trudniejsze dopasowanie dawcy, czas realizacji dłuższy niż przy dyskach 1-2 platterowych.

Kingston KC3000 2TB (Phison E18, PS5018-E18): NVMe M.2. Typowy objaw: komputer zawiesił się, po restarcie dysk niewidoczny w BIOSie. Kontroler Phison E18 jest obsługiwany przez PC-3000 — diagnoza pozwala ocenić stan translatora FTL. Uwaga: KC3000 wymaga naprawy, nie standardowej odbudowy translatora metodą technologiczną.

ADATA Legend 800 Gold 1TB (Silicon Motion SM2269XT): NVMe M.2. Typowy objaw: dysk widoczny, pojemność 0 MB, błędy SMART. SM2269XT obsługiwany przez PC-3000 w trybie technologicznym — diagnoza pozwala ocenić czy odbudowa translatora z obszarów NAND jest możliwa dla konkretnej rewizji firmware.

Dlaczego SSD pokazuje 0 MB w BIOSie?

Najczęściej oznacza awarię translatora FTL, nie fizyczne uszkodzenie komórek NAND. Kontroler działa w trybie serwisowym po wykryciu niespójności mapowania. Dla obsługiwanych kontrolerów Phison i Silicon Motion PC-3000 i MRT umożliwiają w niektórych przypadkach odbudowę translatora z obszarów NAND — dysk musi być wykrywalny przez PC-3000, nawet jeśli BIOS go nie widzi. Cena od 1500 zł brutto (SSD SATA) lub od 1900 zł brutto (NVMe).

Czy po TRIM da się odzyskać dane z SSD?

Zdarza się — zależy od kontrolera i stopnia zapełnienia dysku, nie od czasu. TRIM zwraca 0x00 na poziomie logicznego dostępu, ale dane w komórkach NAND pozostają fizycznie. Im dysk był pełniejszy w momencie operacji TRIM, tym większa szansa że bloki z danymi nie zostały jeszcze oznaczone do nadpisania. Dla obsługiwanych kontrolerów Phison i SM odbudowa translatora daje dostęp do poprzednich wersji mapowania NAND. Diagnoza pozwoli ocenić konkretny przypadek.

Co oznacza SATAFIRM S11?

To nieprawidłowa nazwa identyfikacyjna dysku z kontrolerem Phison PS3111 w trybie serwisowym. Dysk jest widoczny w BIOSie, ale z błędną nazwą i pojemnością 0 MB lub kilku MB. Dane na chipach NAND w takich przypadkach w większości są nieuszkodzone. PC-3000 identyfikuje taki nośnik i diagnoza pozwala ocenić, czy odbudowa translatora jest możliwa dla konkretnej kombinacji firmware i NAND.

Czy klikający dysk można uruchamiać?

Nie. Klikanie to sygnał uszkodzonych lub zdeformowanych głowic. Każde żądanie I/O wysłane przez system operacyjny lub oprogramowanie — w połączeniu ze zdeformowanym ramieniem głowic — może spowodować nieodwracalne zarysowanie powierzchni magnetycznej. Ślad scratcha niszczy trwale warstwę magnetyczną na całej zarysowanej powierzchni. Wyłącz dysk natychmiast i nie uruchamiaj do czasu diagnozy w komorze czystej.

Czy BIOS niewidzący SSD oznacza utratę danych?

Nie zawsze. Brak widoczności w BIOSie często wynika z awarii translatora FTL, nie z fizycznego uszkodzenia komórek NAND. Gdy kontroler nie ma dostępu do poprawnego translatora, nie identyfikuje się poprawnie wobec systemu — ale dane na NAND mogą być sprawne. Diagnoza PC-3000 pozwala ocenić stan translatora i sprawdzić, czy komórki NAND odpowiadają. Jeśli dysk ma całkowicie uszkodzoną elektronikę PCB, możliwa jest wymiana lub naprawa elektroniki przed diagnozą.

Ile trwa odzysk danych z SSD?

Diagnoza zajmuje 24-48 godzin od przyjęcia nośnika. Odzysk logiczny (usunięte pliki, utracona partycja, korupcja systemu plików) to zwykle 1-3 dni robocze. Tryb technologiczny PC-3000 z odbudową translatora FTL — 2-5 dni roboczych, zależnie od stopnia złożoności. Chip-off kart pamięci i pendrive’ów — 3-7 dni. Tryb EXPRESS (osobna, dodatkowo płatna procedura) skraca czas realizacji — szczegóły pod numerem 510 488 555.

Co niszczy dane na dysku nieodwracalnie?

W HDD: zarysowanie powierzchni plateru przez uszkodzone głowice podczas pracy dysku. W SSD: uruchomienie narzędzi serwisowych producenta (MPTool i podobne) — niszczą dane bezpowrotnie przez niskopoziomowe operacje na kontrolerze. Format dysku uruchamia garbage collection, która w połączeniu z TRIM oznacza bloki NAND jako dostępne do nadpisania. Otwieranie dysku HDD poza komorą czystą (w warunkach domowych lub serwisie bez filtracji powietrza) wprowadza do obudowy cząstki, które zarysowują plattery podczas pracy.

Przykłady zleceń z Bytomia i okolic

Model	Objaw	Diagnoza PC-3000	Wynik
WD WD20EZRZ 2TB Blue	Klikanie po upadku laptopa, dysk niewidoczny w BIOSie	Uszkodzone głowice HSA, SA dostępna po wymianie, translator sprawny	Odzysk dokumentów i zdjęć — 98% danych
Kingston KC3000 2TB (Phison E18)	Komputer zawiesił się podczas pracy, po restarcie 0 MB w BIOSie	Awaria translatora FTL, kontroler wykrywany przez PC-3000, NAND odpowiada	Pełny odzysk po naprawie FTL
WD WD40EZRZ 4TB Blue	Stukanie przy starcie, Windows nie widzi dysku, dane sprzed 3 lat	Zdeformowane zawieszenie ramienia, head stiction, SA nieuszkodzona	Odzysk dokumentów i zdjęć po wymianie HSA w komorze ISO 5

FAQ — odzysk danych Bytom

Jak wysłać dysk z Bytomia do laboratorium w Tychach?

Najwygodniej przez paczkomat InPost. Laboratorium obsługuje paczkomat TYC41M przy ul. Grota Roweckiego 42/17 w Tychach — ta sama ulica co laboratorium. Odległość z Bytomia to około 35 km. Dysk należy zapakować w sztywne opakowanie z wypełnieniem antystatycznym lub folią bąbelkową — platter jest wrażliwy na wstrząsy. Instrukcja pakowania dostępna na stronie. Po otrzymaniu paczki diagnoza zajmuje 24-48 godzin.

Ile kosztuje odzysk danych z HDD?

Odzysk logiczny (usunięte pliki, formatowanie, utracona partycja) kosztuje od 600 zł brutto. Naprawa firmware i uszkodzeń SA — od 1900 zł brutto. Wymiana głowic w komorze czystej ISO 5 — od 1900 zł brutto plus koszt dysku dawcy. Uszkodzenie powierzchni plateru (head crash) — od 3500 zł brutto plus koszt dawcy. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Bez odzysku = 0 zł robocizny. Pełny cennik: jkrecovery.pl/cennik/. Ceny aktualne na 06.2026.

Co to jest Service Area (SA) w dysku HDD i dlaczego jej awaria powoduje brak wykrycia?

Service Area (strefa serwisowa) to obszar zapisany na wewnętrznych ścieżkach dysku, niedostępny dla systemu operacyjnego. Zawiera moduły firmware, translator mapujący adresy logiczne LBA na fizyczne sektory, dane kalibracyjne głowic i rejestr SMART. Gdy moduły SA ulegną uszkodzeniu — najczęściej translator lub SMART — dysk kręci się, ale nie przechodzi procedury inicjalizacji i BIOS go nie widzi. Diagnoza przez PC-3000 UDMA pozwala odczytać stan SA bez konieczności otwierania dysku.

Dlaczego nie warto stosować Recuvy ani R-Studio na klikającym dysku?

Recuva, R-Studio i podobne programy działają na poziomie logicznym — wysyłają żądania I/O do dysku przez standardowy interfejs SATA lub USB. Jeśli dysk kliknął po upadku i ma zdeformowane ramię głowic, każde takie żądanie może spowodować kontakt głowicy z powierzchnią plateru. Ślad zarysowania niszczy trwale warstwę magnetyczną na całej zarysowanej ścieżce. Dane, które były do odratowania przed uruchomieniem oprogramowania, mogą po kilku minutach pracy stać się trwale niedostępne. Na klikającym dysku jedyną bezpieczną czynnością jest wyłączenie zasilania.

Czy zamrożenie dysku HDD lub SSD w zamrażarce może pomóc?

Nie. Zamrażanie dysku HDD powoduje kondensację wilgoci na platterach po wyjęciu z zamrażarki — woda i metaliczne powierzchnie to kombinacja niszcząca dane. W przypadku SSD temperatura nie wpływa na dostępność danych — awaria FTL to problem kontrolera i mapowania NAND, nie kondensatorów. Jedyna sytuacja gdzie niska temperatura miała znaczenie dotyczyła konkretnych chipów RAM i ataków cold boot — nie ma zastosowania w odzysku danych z nośników NAND ani HDD.