Najważniejsze informacje o odzysku danych

Odzyskuję dane z dysków HDD (przenośnych i stacjonarnych), SSD SATA, NVMe M.2, pendrive’ów, kart SD i microSD oraz macierzy RAID i NAS. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Jeśli odzysk jest niemożliwy, nie płacisz za robociznę. Wszystkie prace mechaniczne wykonuję w komorze czystej klasy ISO 5 — wymiana głowic HSA nie odbywa się na zwykłym biurku. Usługa wysyłkowa działa dla klientów z całej Polski, w tym z Radomia i powiatu radomskiego.

Mechanizmy awarii HDD — kiedy dane są do odratowania, a kiedy nie

Poniżej opisuję trzy główne mechanizmy awarii, które diagnozuję na co dzień. To nie jest lista dla porządku — to opis tego, co decyduje o tym, czy dane da się odratować i jakim kosztem.

Awaria głowic odczytujących — head crash i head stiction

Głowice unoszą się nad powierzchnią plateru na wysokości około 3-5 nm — dla porównania, cząstka kurzu domowego ma średnicę kilkuset nanometrów. Przy normalnym wyłączeniu dysku głowice parkują na specjalnej rampie (parking ramp) poza platerami. Upadek lub wstrząs może to zaburzyć na dwa sposoby.

Head stiction oznacza, że głowice osiadły na powierzchni plateru zamiast zaparkować na rampie. Może to nastąpić przy wyłączonym dysku lub gdy dysk upadnie podczas pracy — wtedy plattery hamują się na głowicach. Silnik nie może uruchomić obrotu. Dysk sygnalizuje to pikaniem, nie kliknięciami. To ważne rozróżnienie diagnostyczne.

Head crash to zarysowanie powierzchni plateru przy obracającym się silniku. Ślad scratcha oznacza trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej na całej zarysowanej powierzchni. W niektórych dyskach możliwe jest ograniczenie zakresu pracy głowic poprzez fizyczną modyfikację i odczytanie danych z nienaruszonej części plateru. Każdy przypadek wymaga diagnozy w komorze czystej — nie ma możliwości oceny stanu zawieszenia przed otwarciem dysku.

Przy zdeformowanej głowicy każde żądanie I/O może spowodować lub powiększać już istniejący zapił. Uruchamianie oprogramowania do odzysku logicznego na klikającym dysku po upadku zwiększa ryzyko nieodwracalnych uszkodzeń powierzchni magnetycznych. Wymiana głowic (HSA) odbywa się w komorze czystej klasy ISO 5. Po wymianie odczytuję strefę serwisową SA przez PC-3000 UDMA i weryfikuję jej stan.

Awaria strefy serwisowej SA — firmware i translator LBA

Strefa serwisowa (Service Area) to obszar zapisany na wewnętrznych ścieżkach plateru, niewidoczny dla systemu operacyjnego. Zawiera moduły firmware, translator LBA i dane kalibracyjne głowic. Gdy SA ulega uszkodzeniu, dysk kręci się, ale BIOS go nie wykrywa lub pojawia się stan BSY/0LBA.

Seagate: typowe uszkodzenia SA obejmują translator LBA i moduł SMART. W dyskach SMR dochodzi do tego uszkodzony MCMT. Diagnoza i odbudowa modułów SA odbywa się przez PC-3000 UDMA bez otwierania dysku. Część dysków Seagate trafia jednak z uszkodzonymi głowicami lub stiction — sama naprawa SA nie wystarczy w takich przypadkach.

WD: awarię SA diagnozuję przez PC-3000. Zdarza się też slow responding — wolno reagujący nośnik, który pod komputerem może być niewidoczny lub powodować zamrożenie systemu. Przy uszkodzeniu pojedynczej głowicy odzysk częściowy lub pełny jest możliwy, jeśli stan powierzchni magnetycznych na to pozwala. Awaria ROM w WD zdarza się bardzo rzadko i tylko po przepięciach — gdy wystąpi, dysk nie może się skalibrować i nie uzyska dostępu do SA. Przepisanie ROM wykonuję programatorami SVOD lub Revelprog.

Toshiba/Hitachi: awarie translatora SA diagnozuje PC-3000 Express. Seria Toshiba MQ04 (SMR) często trafia po upadkach z uszkodzonymi głowicami. Stare nośniki Hitachi (serie HTS, HDS) mają tendencję do degradacji głowic i powierzchni — pełny odzysk bez wymiany głowic jest w tych przypadkach często niemożliwy.

Awaria translatora FTL w SSD i NVMe

FTL (Flash Translation Layer) to warstwa mapująca adresy logiczne LBA na fizyczne bloki NAND. Firmware SSD, w tym sam translator, zapisany jest w określonych obszarach pamięci NAND. Gdy te obszary ulegają degradacji, kontroler traci mapę danych. Dysk jest niewidoczny w BIOSie lub pokazuje 0 MB pojemności, mimo że komórki NAND z danymi użytkownika mogą być fizycznie sprawne.

W trybie technologicznym PC-3000 i MRT możliwa jest odbudowa translatora z obszarów NAND — dla kontrolerów z rodziny Phison (E7, E8, E12, E13T, E16, E18, E19T, E21, E21T, E25, E26) oraz Silicon Motion (SM2258, SM2258H, SM2258XT, SM2259XT, SM2260, SM2263, SM2263EN, SM2263XT, SM2267, SM2267XT) i wielu innych. Dużo zależy od konkretnej kombinacji wersji translatora, firmware i typu NAND — dysk identyczny modelowo może być obsługiwany w jednej rewizji, a nie w innej.

Typowy objaw awarii FTL to dysk niewidoczny po restarcie lub BSOD, który pojawił się bez żadnego wcześniejszego ostrzeżenia. Dysk działał wieczorem, rano nie wstał. Kontroler z rodziny Silicon Motion (SM2267XT) może też powodować mrożenie komputera przy podłączeniu albo pokazywać błędną pojemność. Dla kontrolerów Samsung (S4LV003, S4LT033) brak wsparcia trybu technologicznego w PC-3000 — diagnoza takich nośników przebiega inaczej.

Kiedy samodzielne próby odzysku niszczą nośnik

Trzy scenariusze, które kończą się nieodwracalnym uszkodzeniem danych lub nośnika:

Klikający HDD + uruchomiony Recuva lub R-Studio. Każde żądanie I/O wysłane przez oprogramowanie do odzysku logicznego, jeśli wystąpi w połączeniu ze zdeformowanym ramieniem głowic w wyniku upadku, może spowodować nieodwracalne uszkodzenia powierzchni magnetycznych. Oprogramowanie nie wie, że dysk jest mechanicznie uszkodzony — wysyła komendy odczytu jak zwykle.

SSD z uszkodzonym FTL + narzędzia serwisowe producenta (MPTool i podobne). Jeśli dysk jest niewidoczny lub pokazuje 0 MB, kontroler nie ma połączenia z NAND — TestDisk ani Recuva nic nie nadpiszą. Natomiast narzędzia niskopoziomowe typu MPTool, przeznaczone do inicjalizacji firmware, niszczą dane bezpowrotnie i nie ma możliwości cofnięcia tej operacji.

Format SSD + działanie TRIM. Po formacie i wykonaniu TRIM kontroler oznacza zwolnione bloki NAND jako dostępne do nadpisania przez garbage collection. Stopień zapełnienia dysku przed formatem decyduje o tym, ile danych można jeszcze odczytać poprzednią wersją translatora — nie czas który upłynął, ale ilość wolnego miejsca. Wyłącz dysk, nie uruchamiaj go ponownie i wyślij do laboratorium.

Jakim sprzętem odzyskuję dane

Brak wykrycia przez BIOS może oznaczać trzy różne rzeczy: uszkodzenie translatora FTL (SSD/NVMe), awarię strefy serwisowej SA (HDD), lub uszkodzenie elektroniki PCB. W przypadku SSD z kontrolerem Phison lub Silicon Motion, dysk niewidoczny w BIOSie jest często wykrywalny przez PC-3000 — to otwiera możliwość odbudowy translatora. Przy HDD z objawem BSY lub 0LBA diagnoza SA przez PC-3000 UDMA zajmuje kilkadziesiąt minut. Przy spalonym PCB lub uszkodzonych TVS diagnostyka zaczyna się od wymiany elektroniki. Wyłącz dysk, zapakuj go bezpiecznie i wyślij do laboratorium — telefon: 510 488 555.

Obsługiwane dzielnice i klienci biznesowi

Klientów z Radomia i okolic obsługuję wyłącznie wysyłkowo. Dyski trafiają do Tychów z następujących rejonów:

Obsługuję zarówno klientów indywidualnych, jak i firmy z Radomia: biura rachunkowe, kancelarie prawne, agencje marketingowe, firmy budowlane i deweloperskie, działy IT oraz małe i średnie przedsiębiorstwa, dla których ciągłość dostępu do danych ma bezpośrednie przełożenie na działalność. Dla zleceń pilnych dostępny jest tryb EXPRESS — osobna, dodatkowo płatna procedura, szczegóły ustalamy telefonicznie.

Ile kosztuje odzysk danych

Poniżej ceny orientacyjne. Dokładna wycena jest możliwa dopiero po diagnozie, która trwa 24-48h. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Bez odzysku = 0 zł za robociznę. Koszt części dawcy rozliczany oddzielnie.

Typ nośnika	Przypadek	Cena orientacyjna
HDD / SSD / pendrive	Odzysk logiczny, korupcja systemu plików, skasowane pliki	od 600 zł brutto
HDD (Seagate, WD, Toshiba)	Naprawa firmware / odbudowa translatora SA	od 1900 zł brutto
SSD SATA (Phison, SM, Maxio)	Awaria translatora FTL, brak wykrycia, SATAFIRM S11, po TRIM	od 1500 zł brutto
NVMe (Phison, SM, Maxio)	Awaria translatora FTL, brak wykrycia, 0 MB w BIOS, po TRIM	od 1900 zł brutto
HDD	Wymiana głowic HSA w komorze czystej ISO 5	od 1900 zł brutto + koszt dawcy
HDD	Uszkodzenie powierzchni plateru (head crash)	od 3500 zł brutto + koszt dawcy
Pendrive / karta SD / microSD	Chip-off NAND	od 2000 zł brutto
NAS / serwer RAID	Odbudowa macierzy RAID, odzysk logiczny	od 1100 zł brutto / dysk

Ceny aktualne na 06.2026, szczegóły: jkrecovery.pl/cennik/

Dyski które trafiły do nas z Radomia (zlecenia 06.2024–05.2026)

Poniżej schematy awarii nośników z Radomia i okolic, które trafiły do laboratorium w tym okresie. Każdy przypadek to realny mechanizm awarii — bez fikcyjnych danych osobowych.

Z dysków zewnętrznych przenośnych trafiają głównie WD Blue 4TB (modele WD40NDZW i WD40EZRZ). Oba modele wykazują podobne objawy: stukanie, brak wykrycia przez Windows. Diagnoza PC-3000 pozwala ocenić, czy chodzi o uszkodzone głowice HSA, slow responding czy awarię SA. Przy uszkodzeniu pojedynczej głowicy odzysk częściowy jest możliwy, jeśli stan powierzchni na to pozwala. Toshiba MQ04ABF100 trafia do nas po upadkach laptopów — seria SMR z tendencją do uszkodzeń głowic przy wstrząsach.

Spośród nośników SSD i NVMe: Kingston NV2 1TB (SM2267XT) i Lexar NM620 1TB (SM2267XT) trafiają z zerową pojemnością lub błędem SMART. Oba kontrolery SM2267XT są obsługiwane przez tryb technologiczny PC-3000 i MRT — w wielu przypadkach możliwa jest odbudowa translatora z obszarów NAND. Dotyczy to też odzysku po TRIM: stopień zapełnienia dysku przed zdarzeniem decyduje o tym, ile danych jest do odratowania. Crucial P3 Plus 1TB (Phison E21T) trafia po zaniku zasilania z brakiem systemu — kontroler E21T obsługiwany przez tryb technologiczny PC-3000.

Model	Objaw	Diagnoza PC-3000	Wynik
WD WD40NDZW 4TB Blue	Stukanie, dysk niewidoczny w Windows	Uszkodzona pojedyncza głowica HSA, powierzchnia plateru bez śladów scratcha w zakresie roboczym	Odzysk dokumentów i zdjęć
Kingston NV2 1TB (SM2267XT)	Dysk wykrywany z pojemnością 0 MB	Awaria translatora FTL, odbudowa przez PC-3000 tryb technologiczny	Pełny odzysk
Toshiba MQ04ABF100 1TB	Klikanie po upadku laptopa, brak w BIOS	Deformacja zawieszenia HSA, wymiana głowic w komorze ISO 5	98% danych

Dlaczego SSD pokazuje 0 MB pojemności?

Translator FTL uległ awarii. Kontroler SSD traci mapę łączącą adresy logiczne LBA z fizycznymi blokami NAND. BIOS widzi urządzenie, ale bez pojemności. Komórki NAND z danymi użytkownika są fizycznie nienaruszone. Dla kontrolerów Phison i Silicon Motion narzędzia PC-3000 i MRT umożliwiają w wielu przypadkach odbudowę translatora z obszarów NAND. Koszt: od 1500 zł brutto (SSD SATA) lub od 1900 zł brutto (NVMe).

Czy po TRIM da się odzyskać dane z SSD?

W niektórych przypadkach tak. TRIM nie kasuje danych fizycznie — zwraca 0x00 na poziomie logicznego dostępu. Dane w komórkach NAND pozostają dostępne fizycznie. Możliwość odzysku zależy od stopnia zapełnienia dysku przed operacją TRIM, nie od czasu który upłynął. Im bardziej dysk był zapełniony, tym więcej danych może być dostępnych przez poprzednią wersję translatora. Dotyczy kontrolerów obsługiwanych przez tryb technologiczny PC-3000 i MRT.

Co oznacza SATAFIRM S11?

Kontroler Phison PS3111 przeszedł w tryb serwisowy. SATAFIRM S11 to nazwa identyfikacyjna pojawiająca się zamiast właściwej nazwy dysku. Pojemność wynosi 0 MB lub kilka MB. Dane zapisane w komórkach NAND są w tej sytuacji fizycznie nienaruszone — kontroler stracił dostęp do translatora FTL, ale nie do samej pamięci. Odbudowa translatora możliwa przez PC-3000 i MRT dla obsługiwanej kombinacji firmware i wersji NAND.

Czy klikający dysk można uruchamiać?

Nie. Klikanie oznacza najczęściej, że głowice wielokrotnie próbują wykonać operację i cofają się — to może wskazywać na uszkodzenie głowic lub awarie SA. Jeśli zawieszenie głowic jest zdeformowane po upadku, każde żądanie I/O może spowodować kontakt z powierzchnią plateru i trwałe zarysowanie warstwy magnetycznej. Wyłącz dysk i nie uruchamiaj go do czasu diagnozy w laboratorium.

Czy BIOS niewidzący SSD oznacza utratę danych?

Nie zawsze. W większości przypadków brak widoczności SSD w BIOSie wynika z awarii translatora FTL, a nie z fizycznego uszkodzenia komórek NAND. Dane użytkownika są często nieruszone. Kontroler jest jednak niezdolny do ich udostępnienia bez sprawnego translatora. Diagnoza przez PC-3000 pozwala ocenić, czy dany kontroler jest obsługiwany i czy odbudowa translatora jest możliwa.

Ile trwa odzysk danych z SSD?

Diagnoza zajmuje 24-48h od przyjęcia dysku. Odzysk logiczny (skasowane pliki, korupcja systemu plików) trwa zwykle 1-3 dni. Odbudowa translatora FTL w trybie technologicznym PC-3000 to kolejne 1-3 dni po zakończonej diagnozie. Chip-off kart pamięci i pendrive’ów: 3-7 dni roboczych. Terminy mogą się różnić w zależności od stanu nośnika i obłożenia laboratorium — dokładny czas podaję po diagnozie.

Co niszczy dane na dysku nieodwracalnie?

Trzy czynniki są krytyczne: zarysowanie powierzchni magnetycznej plateru przez zdeformowane głowice (head crash), użycie narzędzi serwisowych producenta (MPTool i podobne) na SSD z uszkodzonym FTL, oraz nadpisanie danych przez garbage collection po TRIM na mocno zapełnionym dysku. Na dysku niewidocznym lub z 0 MB standardowe oprogramowanie jak TestDisk czy Recuva nic nie nadpisze — kontroler nie ma dostępu do NAND. Ryzyko stwarzają wyłącznie narzędzia niskopoziomowe.

FAQ — odzysk danych z dysków przenośnych

Ile kosztuje odzysk danych z HDD?

Odzysk logiczny (skasowane pliki, utracona partycja, format bez nadpisywania) kosztuje od 600 zł brutto. Naprawa firmware i odbudowa SA dla Seagate, WD czy Toshiba to od 1900 zł brutto. Wymiana głowic HSA w komorze czystej ISO 5 zaczyna się od 1900 zł brutto plus koszt dysku dawcy. Przy uszkodzeniu powierzchni plateru (head crash) cena zaczyna się od 3500 zł brutto. Dokładna wycena po diagnozie. Ceny aktualne na 06.2026: jkrecovery.pl/cennik/

Dlaczego nie można odzyskać danych z SSD metodą chip-off tak jak z pendrive?

Kontrolery SSD i NVMe stosują szyfrowanie AES-256 sprzętowe. Klucz szyfrujący jest generowany wewnątrz kontrolera i nigdzie poza nim nie jest przechowywany. Odczyt surowych komórek NAND z pominięciem kontrolera daje zaszyfrowane dane, których nie można odszyfrować. Chip-off ma więc zastosowanie wyłącznie przy kartach pamięci i pendrive’ach z pamięcią niezaszyfrowaną. Przy SSD jedyną drogą jest praca z kontrolerem przez interfejs diagnostyczny PC-3000 lub MRT.

Czy dysk zewnętrzny po zalaniu nadaje się do odzysku danych?

W wielu przypadkach tak, jeśli dysk nie był włączany po zalaniu. Kluczowy jest czas: osady mineralne i związki wapienne wgryzają się w powierzchnię plateru i mogą uniemożliwić odczyt. Im dłużej plattery pozostają mokre, tym agresywniejsze działanie na warstwie magnetycznej. Każdy przypadek wymaga indywidualnej diagnozy — nie ma jednej reguły dla zalanych dysków. Jeśli dysk był mokry, wyłącz go, nie suszonuj i wyślij jak najszybciej.

Co to jest strefa serwisowa SA i dlaczego jej awaria unieruchamia dysk?

Strefa serwisowa (Service Area) to obszar zapisany na wewnętrznych ścieżkach plateru, niewidoczny dla systemu operacyjnego. Zawiera firmware dysku, translator LBA (mapowanie sektorów), dane kalibracyjne głowic i moduł SMART. Przy starcie dysk najpierw ładuje SA — jeśli moduły są uszkodzone, silnik kręci się, ale dysk nie przechodzi inicjalizacji i BIOS go nie widzi. PC-3000 UDMA ma dostęp do SA przez osobny protokół komunikacji, co umożliwia diagnozę i naprawę bez otwierania obudowy.

Dlaczego nie warto zamrażać klikającego dysku?

Zamrażanie dysku to mit z lat 90., kiedy dyski miały inne tolerancje mechaniczne. Współczesne dyski mają precyzyjne zawieszenia głowic z tolerancjami na poziomie nanometrów. Kondensacja wilgoci po wyjęciu z zamrażarki osadza się na platerach i w przestrzeniach między elementami zawieszenia. Przy kolejnym uruchomieniu wilgoć może spowodować zarysowanie powierzchni przez głowice. Jedyną właściwą reakcją na klikający dysk jest jego wyłączenie i wysyłka do laboratorium.