Najważniejsze informacje o odzysku danych

Odzyskuję dane z HDD, SSD SATA, NVMe M.2, pendrive, kart SD i microSD, macierzy RAID (poziomy 0, 1, 5, 6, 10) oraz urządzeń NAS (Synology, QNAP, WD My Cloud, Terramaster). Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Jeśli odzysk danych okaże się niemożliwy, nie pobieramy wynagrodzenia za robociznę. Otwieranie dysków HDD odbywa się wyłącznie w komorze czystej klasy ISO 5. Wynik diagnozy przekazuję telefonicznie lub mailowo przed przystąpieniem do prac.

Mechanizmy awarii HDD i SSD — kiedy dane można odratować, a kiedy nie

Awaria głowic odczytujących — head crash i head stiction

Głowice magnetyczne unoszą się nad powierzchnią plateru na odległości kilku nanometrów podczas pracy dysku. Każdy upadek nośnika — nawet z kilkudziesięciu centymetrów przy obracającym się platerze — może zdeformować zawieszenie głowic (HSA, Head Stack Assembly) lub spowodować bezpośredni kontakt z powierzchnią. Diagnoza mechaniczna zawsze odbywa się w komorze czystej klasy ISO 5, nigdy „przed otwarciem” przez PC-3000.

Head stiction to sytuacja, w której głowice osiadają na platterach zamiast zaparkować na parking ramp. Zdarza się przy wyłączonym dysku, ale też gdy dysk upadnie podczas pracy — plattery hamują się wtedy na głowicach. Silnik nie może uruchomić obrotu. Dysk wydaje charakterystyczny dźwięk pikania, nie kliknięć. Uruchamianie dysku ze stiction grozi trwałym zarysowaniem powierzchni plateru.

Head crash to zarysowanie powierzchni przy obracającym się platerze. Ślad scratcha oznacza trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej na całej zarysowanej powierzchni — tych danych nie da się odzyskać. W niektórych dyskach możliwe jest ograniczenie zakresu pracy głowic poprzez fizyczną modyfikację i odczytanie danych z nienaruszonej części plateru. Przy zdeformowanym zawieszeniu głowic każde żądanie I/O może spowodować lub powiększyć istniejące uszkodzenie powierzchni — dlatego klikający dysk należy wyłączyć natychmiast.

Wymiana głowic w komorze ISO 5 wymaga dopasowania dawcy z identyczną rewizją microjog i preamp — dyski z odmienną wersją nie nadają się jako dawca, nawet przy tym samym modelu. Po wymianie HSA odczytuję strefę serwisową SA przez PC-3000 UDMA i w razie potrzeby naprawiam jej zawartość.

Awaria strefy serwisowej SA — firmware i translator LBA

Strefa serwisowa (Service Area, SA) to wewnętrzne ścieżki dysku zawierające moduły firmware niedostępne dla systemu operacyjnego. Gdy moduły SA ulegną degradacji, dysk kręci się normalnie, ale BIOS go nie widzi lub widzi z zerową pojemnością — to tzw. BSY state. Diagnoza i naprawa SA przez PC-3000 UDMA lub PC-3000 Express nie wymaga otwierania dysku.

W dyskach Seagate typowe uszkodzone moduły SA to translator LBA i SMART; w dyskach SMR dodatkowo moduł MCMT. Część dysków Seagate trafia jednak z uszkodzonymi głowicami lub stiction — diagnoza pozwala to rozróżnić przed podjęciem jakichkolwiek prac. W dyskach WD zdarza się uszkodzone SA, slow responding (wolno reagujący nośnik) lub awaria pojedynczej głowicy. Awaria ROM układu PCB w WD zdarza się bardzo rzadko, głównie po przepięciach; gdy wystąpi, dysk nie uzyskuje dostępu do SA — przepisanie ROM możliwe programatorami SVOD lub Revelprog, a następnie odbudowa z obszarów SA.

W dyskach Toshiba i Hitachi awarie translatora SA diagnozuję PC-3000 Express. Seria Toshiba MQ04 (SMR) zdarza się z uszkodzonymi głowicami po upadkach. Starsze nośniki Hitachi z serii HTS i HDS mają tendencję do degradacji głowic i powierzchni magnetycznej — w tych przypadkach pełny odzysk bez wymiany głowic nie zawsze jest możliwy.

Awaria translatora FTL w SSD i NVMe

FTL (Flash Translation Layer) to warstwa oprogramowania wbudowana w kontroler SSD, która mapuje adresy logiczne LBA na fizyczne bloki NAND. Gdy firmware kontrolera ulegnie degradacji z powodu zużycia komórek NAND w obszarach, gdzie jest zapisany, dysk przestaje być widoczny w BIOSie lub zgłasza 0 MB pojemności. Komórki NAND przechowujące dane użytkownika pozostają w takich przypadkach fizycznie sprawne.

Typowe objawy awarii FTL: dysk działał wieczorem, rano system nie wstaje; BSOD lub zamrożenie ekranu po restarcie; dysk pojawia się w BIOSie bez pojemności lub z nazwą SATAFIRM S11. SATAFIRM S11 wskazuje na kontroler Phison PS3111 w trybie serwisowym — w wielu przypadkach dane na NAND są obecne.

Tryb technologiczny PC-3000 i MRT umożliwia odbudowę translatora z obszarów NAND dla obsługiwanych kombinacji kontroler/firmware/NAND. Dotyczy to m.in. kontrolerów Phison (E7, E8, E12, E13T, E16, E18, E19T, E21, E21T, E25, E26) i Silicon Motion (SM2258, SM2258H, SM2258XT, SM2259XT, SM2260, SM2263, SM2263EN, SM2263XT, SM2267, SM2267XT) oraz wielu innych. Dużo zależy od konkretnej kombinacji wersji translatora, firmware i typu NAND — dysk identyczny modelowo może być obsługiwany w jednej rewizji, a nie w innej. Chip-off dla SSD i NVMe nie jest możliwy jako metoda odzysku danych ze względu na sprzętowe szyfrowanie AES-256 z kluczem przechowywanym w kontrolerze.

Kiedy samodzielne próby odzysku niszczą nośnik

Trzy scenariusze, które zdarza się obserwować w przychodzących zleceniach:

• Klikający HDD i uruchomiony Recuva lub R-Studio. Każde żądanie I/O wysłane przez oprogramowanie do odzysku logicznego, jeśli wystąpi w połączeniu ze zdeformowanym zawieszeniem głowic w wyniku upadku, może spowodować nieodwracalne uszkodzenia powierzchni magnetycznej. Recuva nie widzi uszkodzenia mechanicznego — generuje żądania I/O tak samo jak przy sprawnym dysku.
• SSD z uszkodzonym FTL i uruchomiony MPTool lub podobne narzędzie serwisowe producenta. Jeśli dysk jest niewidoczny lub ma 0 MB, kontroler nie ma połączenia z NAND i TestDisk czy R-Studio nic nie nadpiszą. Natomiast niskopoziomowe narzędzia serwisowe producentów (MPTool i analogiczne) inicjalizują nośnik od nowa, niszcząc dane bezpowrotnie.
• Format SSD i aktywny TRIM. Po formacie garbage collection oznacza bloki NAND jako dostępne do nadpisania. Możliwość odzysku zależy od stopnia zapełnienia dysku — im więcej wolnego miejsca było przed formatem, tym więcej bloków może zostać przetworzone przez GC.

Zasada: wyłącz nośnik, nie podłączaj ponownie, wyślij do laboratorium. Każda kolejna próba uruchomienia zmniejsza szansę na odzysk lub zwiększa jego koszt.

Jakim sprzętem odzykuję dane

Macierze RAID i NAS — co zrobić po awarii

Awaria macierzy RAID to jeden z trudniejszych scenariuszy, bo do złożoności technicznej dochodzi presja czasu — dane są zazwyczaj potrzebne szybko. Kilka zasad, które w praktyce mają znaczenie dla wyniku odzysku:

• Nie próbuj przebudowywać macierzy w oprogramowaniu NAS. Synology, QNAP i inne systemy NAS oferują opcję naprawy zdegradowanej macierzy — jeśli więcej niż jeden dysk jest uszkodzony mechanicznie, przebudowa może nadpisać dane lub uniemożliwić odzysk z ocalałych dysków.
• Nie uruchamiaj ponownie serwera z klikającymi dyskami. Każdy restart przy uszkodzonych mechanicznie dyskach to kolejne żądania I/O, które mogą powiększyć uszkodzenia powierzchni plateru.
• Wyślij wszystkie dyski z macierzy razem. Do odbudowy struktury RAID potrzebna jest wiedza o układzie bloków danych na każdym dysku z zestawu — brakujący dysk może uniemożliwić odzysk nawet jeśli pozostałe są sprawne.

Diagnoza każdego dysku z macierzy kosztuje 600 zł (wliczana w koszt odzysku przy zleceniu). Odzysk logiczny od 1100 zł za dysk, mechaniczny od 1900 zł za dysk. Szczegółowy cennik na jkrecovery.pl/cennik/ (ceny aktualne na 06.2026).

Co zrobić gdy dysk nie jest wykrywany przez BIOS

Brak wykrycia dysku przez BIOS może mieć trzy różne źródła: awaria translatora FTL (SSD/NVMe), degradacja modułów SA (HDD), uszkodzenie elektroniki PCB (HDD lub SSD). W każdym z tych przypadków postępowanie jest inne, a pomylenie przyczyny może doprowadzić do nieodwracalnej utraty danych.

• SSD/NVMe niewidoczne lub z pojemnością 0 MB — nie używaj MPTool ani podobnych narzędzi serwisowych. Wyłącz komputer, wyjmij dysk i wyślij do laboratorium. PC-3000 widzi dyski z uszkodzonym FTL nawet jeśli BIOS ich nie widzi — pod warunkiem że elektronika jest sprawna.
• HDD kręci się, ale BIOS nie widzi (BSY state) — nie otwieraj dysku poza komorą czystą. Diagnoza SA przez PC-3000 UDMA bez otwierania dysku pozwala ustalić, które moduły wymagają naprawy.
• Zapach spalenizny lub całkowicie martwy nośnik — możliwe uszkodzenie diod TVS na PCB (prosta naprawa) lub poważniejsza awaria elektroniki. Nie podłączaj dysku ponownie do prądu bez oceny stanu PCB.

W każdym z tych scenariuszy: wyłącz, wyjmij, wyślij. Telefon: 510 488 555.

Obsługiwane dzielnice i klienci biznesowi

Przyjmuję zlecenia wysyłkowe z Dębicy i całego powiatu dębickiego. Poniżej miejscowości i obszary, z których trafiają do mnie nośniki:

Klienci biznesowi, od których trafiają zlecenia z tego obszaru: biura rachunkowe i kancelarie (utracone bazy danych Comarch ERP, Symfonia), firmy produkcyjne ze strefy ekonomicznej w Dębicy (awarie serwerów NAS, macierze RAID po przepięciach), agencje i pracownie projektowe (dyski zewnętrzne z plikami projektowymi), działy IT odpowiadające za backup firmowy. Przyjmuję też zlecenia od osób prywatnych.

Ile kosztuje odzysk danych

Ceny orientacyjne — ostateczna kwota zależy od stanu nośnika i ustala się po diagnozie. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Opłata 250 zł brutto pobierana jest wyłącznie gdy diagnoza wykazała możliwość odzysku, a klient zdecyduje się zrezygnować z realizacji.

Typ nośnika	Przypadek	Cena orientacyjna
HDD / SSD / pendrive	Odzysk logiczny, korupcja systemu plików	od 600 zł brutto
HDD (Seagate, WD, Toshiba)	Naprawa modułów SA, translator LBA	od 1900 zł brutto
SSD SATA (Phison, SM, Maxio)	Awaria translatora FTL, SATAFIRM S11, 0 MB	od 1500 zł brutto
NVMe (Phison, SM, Maxio)	Awaria translatora FTL, niewidoczny w BIOS	od 1900 zł brutto
HDD	Wymiana głowic HSA w komorze ISO 5	od 1900 zł brutto + dawca
HDD	Uszkodzenie powierzchni plateru	od 3500 zł brutto + dawca
Pendrive / karta SD	Chip-off NAND	od 2000 zł brutto
Macierz RAID / NAS / serwer	Odzysk logiczny	od 1100 zł brutto / dysk
Macierz RAID / NAS / serwer	Dyski uszkodzone mechanicznie	od 1900 zł brutto / dysk

Dyski które trafiły do nas z Dębicy (zlecenia 06.2024–05.2026)

Poniżej modele nośników, które pojawiały się w zleceniach z Dębicy i powiatu dębickiego w ostatnim czasie. Dla każdego model podaję typowy objaw i mechanizm awarii ustalony podczas diagnozy.

• Seagate FireCuda 530 2TB (kontroler Phison E18, PS5018-E18) — dysk niewidoczny po aktualizacji Windows 11 lub po restarcie systemu. Diagnoza PC-3000: awaria translatora FTL. W przypadkach gdzie kontroler i kombinacja firmware/NAND są obsługiwane, możliwa jest odbudowa translatora z obszarów NAND bez otwierania nośnika.
• Kingston A2000 1TB (kontroler Silicon Motion SM2263EN) — brak wykrycia po nagłym wyłączeniu, dysk pojawia się jako 0 LBA. Typowy objaw awarii FTL dla SM2263EN. SM2263EN należy do obsługiwanych kontrolerów w trybie technologicznym PC-3000 i MRT.
• Sabrent Rocket 4 Plus 2TB (kontroler Phison E18, PS5018-E18) — migotanie ekranu, BSOD, restart i brak systemu. Schemat charakterystyczny dla degradacji obszarów NAND z firmware. Dysk diagnozowany PC-3000 Portable.
• WD WD50NDZW 5TB Blue (głowice) — klikanie i brak wykrycia po zaniku zasilania. Diagnoza w komorze ISO 5: deformacja zawieszenia HSA. Wymiana głowic z doborem dawcy pod rewizję microjog i preamp.
• Seagate ST8000DM004 8TB (głowice) — stukanie, BIOS nie widzi dysku. Diagnoza mechaniczna w komorze czystej. Zdarzają się też przypadki awarii SA w tym modelu — diagnoza rozstrzyga, co jest przyczyną.

Odzysk po TRIM dotyczy wszystkich wymienionych kontrolerów Phison i Silicon Motion. TRIM nie kasuje danych fizycznie — zwraca 0x00 na poziomie logicznego dostępu, ale zawartość komórek NAND pozostaje dostępna fizycznie. Możliwość odzysku zależy od stopnia zapełnienia dysku w chwili usunięcia danych, nie od czasu który upłynął.

Dlaczego SSD pokazuje 0 MB w BIOSie?

Najczęściej: awaria translatora FTL. Kontroler SSD nie może odczytać własnej mapy adresów LBA-NAND, więc zgłasza pojemność 0 MB lub kilka MB. Komórki NAND przechowujące dane użytkownika są w takich przypadkach fizycznie sprawne. PC-3000 i MRT diagnozują ten typ awarii nawet jeśli BIOS kompletnie ignoruje dysk. Odbudowa translatora z obszarów NAND jest możliwa dla obsługiwanych kombinacji kontroler/firmware/NAND — od 1500 zł brutto (SSD SATA) lub od 1900 zł brutto (NVMe).

Czy po TRIM da się odzyskać dane z SSD?

W wielu przypadkach tak. TRIM zwraca 0x00 na poziomie logicznym, ale nie kasuje danych fizycznie w komórkach NAND. Garbage collection zeruje zawartość komórek dopiero gdy potrzebuje wolnego miejsca. Im bardziej zapełniony był dysk w chwili usunięcia danych, tym mniejsza szansa że GC zdążył przetworzyć interesujące nas bloki. Dotyczy to wszystkich kontrolerów obsługiwanych w trybie technologicznym PC-3000 i MRT, nie tylko wybranych modeli.

Co oznacza SATAFIRM S11 w nazwie dysku?

Awaria FTL na kontrolerze Phison PS3111. Dysk wchodzi w tryb serwisowy i identyfikuje się jako „SATAFIRM S11” z pojemnością 0 MB lub kilka MB. Dane w komórkach NAND w wielu przypadkach pozostają fizycznie nienaruszone. PC-3000 i MRT umożliwiają odbudowę translatora dla obsługiwanych kombinacji tego kontrolera z konkretnym typem NAND i wersją firmware. Nie używaj MPTool ani żadnych narzędzi serwisowych Phison — inicjalizacja niszczy dane bezpowrotnie.

Czy klikający dysk twardy można uruchamiać w celu odzysku danych?

Nie. Klikanie wskazuje najczęściej na awarię głowic HSA lub uszkodzenie SA z towarzyszącą próbą rekalibracji. Każde żądanie I/O wysłane przez oprogramowanie odzysku, jeśli wystąpi w połączeniu ze zdeformowanym zawieszeniem głowic, może spowodować nieodwracalne uszkodzenia powierzchni magnetycznej plateru. Recuva, R-Studio i podobne narzędzia generują żądania I/O bez wiedzy o stanie mechanicznym dysku. Jedyne bezpieczne postępowanie: wyłącz, nie podłączaj ponownie, wyślij do laboratorium.

Czy BIOS niewidzący dysku NVMe oznacza trwałą utratę danych?

Nie, najczęściej nie. Brak wykrycia NVMe przez BIOS to w wielu przypadkach awaria translatora FTL, nie fizyczne uszkodzenie komórek NAND. Aktualizacja BIOS płyty głównej nie powoduje tego objawu — przyczyną jest degradacja obszarów NAND, gdzie zapisany jest firmware nośnika. PC-3000 Portable diagnozuje dyski NVMe M.2 nawet gdy BIOS ich nie widzi — pod warunkiem że elektronika kontrolera jest sprawna. Koszt odzysku logicznego NVMe od 600 zł brutto, tryb technologiczny FTL od 1900 zł brutto.

Ile trwa odzysk danych z macierzy RAID po awarii NAS?

Diagnoza każdego dysku: 24-48h od przyjęcia przesyłki. Po diagnozie wiadomo, które dyski można odczytać logicznie, a które wymagają naprawy mechanicznej. Odzysk logiczny z gotowych dysków trwa zazwyczaj 1-5 dni roboczych przy typowych pojemnościach NAS (4-8 dysków × 4-8 TB). Przypadki z wymianą głowic w komorze ISO 5 wydłużają harmonogram o czas potrzebny na pozyskanie i dopasowanie dawcy HSA. Po zakończeniu odzysku przesyłam dane na nośnik klienta lub zewnętrzny dysk — do ustalenia.

Co niszczy dane na dysku nieodwracalnie?

Trzy udokumentowane scenariusze: zarysowanie powierzchni plateru przez zdeformowaną głowicę przy obracającym się dysku (head crash), użycie MPTool lub podobnych narzędzi serwisowych producenta na dysku z uszkodzonym FTL, oraz nadpisanie danych przez garbage collection po formacie SSD na bardzo zapełnionym nośniku. Uruchamianie TestDisk, Recuvy czy R-Studio na dysku z 0 MB nie niszczy danych — kontroler bez połączenia z NAND nie zapisuje nic. Ryzyko pojawia się przy dyskach klikających lub z częściową awarią mechaniczną.

Przykłady zleceń z Dębicy i okolic

Model	Objaw	Diagnoza PC-3000	Wynik
Kingston A2000 1TB (SM2263EN)	Brak wykrycia po nagłym wyłączeniu, BIOS widzi 0 LBA	Awaria translatora FTL; SM2263EN obsługiwany w trybie technologicznym, dane na NAND obecne	Odzysk dokumentów i zdjęć
Seagate ST8000DM004 8TB	Stukanie, dysk niewidoczny w BIOSie	Deformacja zawieszenia HSA; wymiana głowic w komorze ISO 5, odczyt SA po wymianie	98% danych
NAS Synology 4-dyskowy (4× WD Red 4TB, RAID 5)	Jeden dysk klikał, system NAS zgłosił degradację macierzy, restart spowodował brak dostępu do danych	Jeden dysk: awaria głowic HSA, wymiana; pozostałe trzy: sprawne logicznie. Odbudowa struktury RAID 5 po wymianie głowic w uszkodzonym dysku	Pełny odzysk

FAQ — odzysk danych dla Dębicy

Jak wysłać dysk z Dębicy do laboratorium?

Dysk pakuję w oryginalne opakowanie lub zabezpieczam folią bąbelkową i kartonem — nośnik nie powinien się ruszać w przesyłce. Wysyłam kurierem lub przez InPost do paczkomatu TYC41M (ul. Grota Roweckiego, Tychy) — ten sam adres co laboratorium. Po odebraniu paczki kontaktuję się telefonicznie i zaczynam diagnozę. Wynik diagnozy przekazuję w ciągu 24-48h. Szczegółowe instrukcje pakowania dostępne na stronie jkrecovery.pl/wysylka/.

Ile kosztuje odzysk danych z HDD?

Odzysk logiczny (usunięte pliki, formatowanie bez nadpisywania, utracona partycja) kosztuje od 600 zł brutto. Naprawa modułów SA (BSY state, dysk niewidoczny przy sprawnych głowicach) od 1900 zł brutto. Wymiana głowic w komorze czystej ISO 5 od 1900 zł brutto plus koszt dysku dawcy. Uszkodzenia powierzchni plateru od 3500 zł brutto plus dawca. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Ceny aktualne na 06.2026, szczegóły na jkrecovery.pl/cennik/.

Dlaczego nie należy zamrażać dysku twardego przed oddaniem do serwisu?

Zamrażanie dysku to mit z lat 90., który w dzisiejszych warunkach technicznych nie ma uzasadnienia i aktywnie szkodzi. Kondensacja wilgoci po wyjęciu dysku z zamrażarki osiada na platterach i elementach elektronicznych. Jeśli dysk trafi do komory czystej z wilgocią na platterach, możliwe jest uszkodzenie powierzchni magnetycznej przy pierwszym uruchomieniu. Jedyne bezpieczne postępowanie przy podejrzeniu awarii mechanicznej: nie uruchamiaj, wyślij do laboratorium bez „eksperymentów”.

Co to jest Service Area (SA) w dysku twardym?

Service Area (SA) to strefa serwisowa dysku — wewnętrzne ścieżki na platterze, niedostępne dla systemu operacyjnego, zawierające moduły firmware: translator LBA mapujący adresy logiczne na fizyczne sektory, moduł SMART, parametry kalibracji głowic i inne dane konfiguracyjne. Uszkodzenie SA to jedna z przyczyn, dla których dysk kręci się normalnie ale BIOS go nie widzi. PC-3000 UDMA i Express mają dostęp do SA i umożliwiają diagnostykę oraz naprawę uszkodzonych modułów bez otwierania dysku.

Czy odzysk danych z zaszyfrowanego dysku BitLocker jest możliwy?

Zależy od rodzaju awarii. Jeśli dysk jest sprawny mechanicznie i logicznie, a awaria dotyczyła wyłącznie systemu operacyjnego (reinstalacja Windows, uszkodzony MBR/GPT), odzysk danych z BitLocker jest możliwy przy znajomości klucza odzysku lub hasła. Klucz odzysku BitLocker zapisuje się zazwyczaj na koncie Microsoft lub w Active Directory — warto sprawdzić tam najpierw. Jeśli dysk wymaga naprawy mechanicznej (wymiana głowic, naprawa SA), odzysk przebiega standardowo; następnie dane odszyfrowuję przy użyciu podanego klucza.