Najważniejsze informacje o odzysku danych

Z laboratorium obsługuję dyski HDD, SSD SATA, NVMe M.2, pendrive, karty SD i macierze RAID — zarówno od klientów indywidualnych, jak i firm. Diagnoza trwa 24-48h od przyjęcia nośnika. Prace mechaniczne (wymiana głowic HSA) wykonuję w komorze czystej klasy ISO 5. Zasada no-fix-no-fee: jeśli odzysk okaże się niemożliwy, za robociznę nie płacisz nic. Części dawcy rozliczane są oddzielnie, gdy są niezbędne do próby odzysku.

Mechanizmy awarii HDD — kiedy dane są do odratowania, a kiedy nie

Awaria głowic odczytujących — head crash i head stiction

Głowice unoszą się nad powierzchnią plateru na odległość kilku nanometrów podczas pracy dysku. Upadek może zdeformować zawieszenie HSA lub sprawić, że głowice dotkną powierzchni plateru w trakcie obrotu.

Head stiction to zjawisko, w którym głowice osiadają na platterach zamiast parkować na parking ramp. Zdarza się przy wyłączonym dysku lub gdy dysk upadnie podczas pracy — plattery hamują się wtedy na głowicach. Silnik nie może uruchomić obrotu. Objaw to dźwięk pikania przy starcie, nie kliknięcia. Po upadku każdy taki dysk diagnozuję wyłącznie po otwarciu w komorze ISO 5 — nie ma możliwości oceny stanu zawieszenia przez PC-3000 przed otwarciem.

Head crash to zarysowanie powierzchni plateru przy obracającym się silniku. Ślad scratcha oznacza trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej na zarysowanym obszarze — tych danych nie da się odczytać. W niektórych dyskach możliwe jest ograniczenie zakresu pracy głowic przez fizyczną modyfikację i odczytanie danych z nienaruszonej części plateru. Przy zdeformowanym zawieszeniu każde żądanie I/O może spowodować lub powiększać już istniejący zapił — każdy przypadek wymaga diagnozy, nie ma tu reguły ogólnej.

Awaria strefy serwisowej SA — firmware i translator LBA

Strefa serwisowa SA (Service Area) to zbiór modułów firmware zapisanych na wewnętrznych ścieżkach plateru, niewidocznych dla systemu operacyjnego. Zawiera translator LBA, dane kalibracyjne, moduł SMART i inne struktury niezbędne do pracy dysku. Uszkodzenie SA sprawia, że dysk kręci się, ale BIOS go nie widzi albo pokazuje błędną pojemność.

Dyski Seagate z uszkodzoną SA trafiają do laboratorium z objawami takimi jak BSY state, BUSY lub 0LBA — dysk kręci, nie odpowiada. Typowe uszkodzone moduły to translator, SMART, a przy dyskach SMR również MCMT. Diagnoza i naprawa SA możliwa przez PC-3000 UDMA bez otwierania dysku. Zdarza się jednak, że ten sam dysk Seagate ma jednocześnie uszkodzoną SA i uszkodzone głowice — diagnoza rozstrzyga, co jest pierwotnym problemem.

W dyskach WD częstsze przyczyny to uszkodzone SA, slow responding (wolno reagujący nośnik) lub uszkodzenie pojedynczej głowicy z zestawu HSA. Przy pojedynczej głowicy odzysk częściowy lub pełny jest możliwy, jeśli stan powierzchni magnetycznych na to pozwala. Awaria ROM w WD zdarza się bardzo rzadko, głównie po przepięciach — gdy wystąpi, dysk nie może się skalibrować i nie uzyskuje dostępu do SA. Przepisanie ROM wykonuję programatorem SVOD lub Revelprog.

Dyski Toshiba i Hitachi: awarie translatora SA diagnozuje PC-3000 Express. Seria Toshiba MQ04 (SMR) trafia często z uszkodzonymi głowicami po upadkach. Stare nośniki Hitachi z serii HTS i HDS mają tendencję do degradacji głowic i powierzchni magnetycznych — pełny odzysk bez wymiany głowic nie zawsze jest możliwy.

Awaria translatora FTL w SSD i NVMe

FTL (Flash Translation Layer) to warstwa mapująca adresy logiczne LBA na fizyczne bloki NAND. Gdy obszary NAND przechowujące firmware ulegną degradacji, translator przestaje działać. Dysk znika z BIOSu, pokazuje 0 MB pojemności, błędną nazwę lub mrozi komputer przy podłączeniu. Fizyczne komórki NAND z danymi pozostają w wielu przypadkach sprawne.

Dla kontrolerów Phison (E7, E8, E12, E13T, E16, E18, E19T, E21, E21T, E25, E26) i Silicon Motion (SM2258, SM2258H, SM2258XT, SM2259XT, SM2260, SM2263, SM2263EN, SM2263XT, SM2267, SM2267XT) PC-3000 i MRT umożliwiają w niektórych przypadkach odbudowę translatora z obszarów NAND. Dużo zależy od konkretnej kombinacji wersji translatora, firmware i typu NAND — dysk identyczny modelowo może być obsługiwany w jednej rewizji, a nie w innej.

Kontrolery Samsung (980 PRO, 870 EVO, 860 EVO) nie mają wsparcia PC-3000 w trybie technologicznym. Dla tych nośników diagnoza pozwala ocenić, czy możliwe są alternatywne metody dostępu — nie zawsze oznacza to odzysk pełnych danych.

Kiedy samodzielne próby odzysku niszczą nośnik

Trzy scenariusze, które regularnie komplikują odzysk zanim dysk trafi do laboratorium:

Klikający HDD uruchomiony z programem Recuva lub R-Studio: każde żądanie I/O wysłane przez oprogramowanie do odzysku logicznego, jeśli wystąpi w połączeniu ze zdeformowanym ramieniem głowic w wyniku upadku, może spowodować nieodwracalne uszkodzenia powierzchni magnetycznych. Nie ma znaczenia, że program „tylko czyta” — dla zdeformowanego zawieszenia każde żądanie jest potencjalnym zagrożeniem.

SSD z uszkodzonym FTL i dysk niewidoczny w BIOSie: jeśli dysk pokazuje 0 MB lub jest niewidoczny, kontroler nie ma połączenia z NAND i żadne oprogramowanie odzysku nic nie nadpisze. Natomiast użycie narzędzi niskopoziomowych producenta (MPTool i podobne) niszczy dane bezpowrotnie — to realne zagrożenie, szczególnie gdy ktoś próbuje „odświeżyć firmware” z poziomu narzędzi serwisowych.

Format SSD i TRIM: garbage collection oznacza bloki NAND jako dostępne do nadpisania. Możliwość odzysku po formacie zależy od stopnia zapełnienia dysku, nie od czasu, który minął. Wyłącz dysk, nie uruchamiaj go ponownie, wyślij do laboratorium.

Jakim sprzętem odzykuję dane

Co zrobić gdy dysk nie jest wykrywany przez BIOS

Trzy najczęstsze przyczyny braku widoczności nośnika: uszkodzony translator FTL w SSD (dysk znika po restarcie lub BSOD), awaria SA w HDD (dysk kręci się, nie odpowiada na komendy ATA), uszkodzona elektronika PCB po przepięciu. W każdym z tych przypadków diagnostyka musi poprzedzić jakiekolwiek działanie. Wyłącz nośnik, zapakuj do pudełka z amortyzacją i wyślij przez InPost na paczkomat TYC41M w Tychach. Diagnoza w standardowym trybie jest bezpłatna przy zleceniu odzysku.

Obsługiwane dzielnice i klienci biznesowi

Klientów z Inowrocławia obsługuję wyłącznie wysyłkowo — paczkomat InPost TYC41M przy laboratorium w Tychach. Dyski trafiają z różnych części miasta i okolic:

Zlecenia biznesowe z Inowrocławia: biura rachunkowe (dyski z danymi księgowymi), kancelarie prawne, agencje nieruchomości, firmy deweloperskie, działy IT przedsiębiorstw produkcyjnych. Dla firm dostępna jest faktura VAT i priorytetowy tryb EXPRESS (dodatkowa opłata, termin ustalany telefonicznie pod 510 488 555).

Ile kosztuje odzysk danych

Poniżej orientacyjne przedziały cenowe. Ostateczna wycena po diagnozie — zależy od stanu nośnika, rodzaju awarii i zakresu prac. Diagnoza bezpłatna przy zleceniu odzysku. Opłata 250 zł brutto naliczana, gdy diagnoza wykazała możliwość odzysku, a klient rezygnuje z realizacji. Ceny aktualne na 06.2026, szczegóły: jkrecovery.pl/cennik/.

Typ nośnika	Przypadek	Cena orientacyjna
HDD / SSD / pendrive	Odzysk logiczny, korupcja systemu plików	od 600 zł brutto
HDD (Seagate, WD, Toshiba)	Naprawa SA, BSY state, slow responding	od 1900 zł brutto
SSD SATA (Phison, SM)	Awaria translatora FTL, SATAFIRM, 0 MB	od 1500 zł brutto
NVMe (Phison, SM)	Awaria translatora FTL, brak wykrycia	od 1900 zł brutto
HDD	Wymiana głowic HSA w komorze ISO 5	od 1900 zł brutto + koszt dawcy
HDD	Uszkodzenie powierzchni plateru	od 3500 zł brutto + koszt dawcy
Pendrive / karta SD	Chip-off NAND	od 2000 zł brutto
NAS / serwer RAID	Odbudowa macierzy RAID	od 1100 zł brutto / dysk

Dyski które trafiły do nas z Inowrocławia (zlecenia 06.2024–05.2026)

Poniżej modele i schematy awarii z zleceń przyjętych z Inowrocławia i okolicznych miejscowości. Na podstawie zleceń z okresu 06.2024–05.2026.

Model	Objaw	Diagnoza PC-3000	Wynik
Seagate ST4000LM024 4TB	Brak wykrycia, stukanie przy starcie	Uszkodzone głowice HSA, awaria SA — translator i MCMT (dysk SMR). Wymiana HSA w komorze ISO 5, odbudowa SA przez PC-3000 UDMA.	Odzysk dokumentów i zdjęć
Seagate ST1000LM024 1TB	Klikanie, BSY state po włączeniu	Awaria SA — uszkodzony translator LBA. Naprawa SA przez PC-3000 UDMA bez otwierania dysku.	Pełny odzysk
ADATA XPG GAMMIX S70 Blade 2TB (Phison E18)	Nagłe wyłączenie, dysk niewidoczny w BIOS	Awaria translatora FTL. PC-3000 tryb technologiczny — odbudowa translatora z obszarów NAND.	98% danych

Dla dysków SSD z kontrolerami Phison E18 i E21 odzysk po awarii FTL jest w wielu przypadkach możliwy nawet gdy BIOS nie widzi nośnika — dysk musi być wykrywalny przez PC-3000. Zdarza się, że zlecenie z objawem „dysk zniknął po restarcie” kończy się pełnym odzyskiem danych bez otwierania obudowy. Nie jest to reguła — dużo zależy od konkretnej kombinacji firmware i typu NAND.

Dlaczego SSD pokazuje 0 MB?

To objaw awarii translatora FTL, nie fizycznego zniszczenia komórek NAND. Kontroler traci mapowanie między adresami logicznymi a blokami NAND wskutek degradacji obszarów NAND gdzie zapisany jest firmware. BIOS widzi dysk jako urządzenie 0 MB lub nie widzi go wcale. W wielu przypadkach — dla obsługiwanych kontrolerów Phison i Silicon Motion — PC-3000 i MRT umożliwiają odbudowę translatora z obszarów NAND. Koszt od 1500 zł brutto (SSD SATA) lub od 1900 zł brutto (NVMe).

Co to jest BSY state w Seagate i jak się objawia?

BSY state to tryb, w którym dysk Seagate kręci się, odpowiada na zasilanie, ale nie reaguje na komendy ATA. BIOS go nie widzi lub wyświetla pustą pozycję. Przyczyną jest degradacja obszarów wewnętrznych ścieżek plateru, gdzie zapisany jest firmware dysku. Typowe uszkodzone moduły SA to translator LBA i SMART, a przy dyskach SMR również MCMT. Diagnoza i próba naprawy przez PC-3000 UDMA możliwa bez otwierania dysku. Zdarza się jednak, że ten sam dysk ma jednocześnie uszkodzoną SA i głowice — wówczas samo naprawienie SA nie wystarczy.

Co oznacza SATAFIRM S11?

SATAFIRM S11 to nazwa widoczna w BIOSie przy awarii kontrolera Phison PS3111 (seria S11). Dysk przechodzi w tryb serwisowy po wykryciu uszkodzenia własnego firmware. Dane na chipach NAND są w tym momencie fizycznie obecne. PC-3000 w trybie technologicznym umożliwia w niektórych przypadkach odbudowę translatora FTL i odczyt danych. Pojemność wyświetlana przez BIOS to zazwyczaj kilka MB lub 0. Nie uruchamiaj narzędzi producenta — MPTool może zniszczyć dane bezpowrotnie.

Czy po TRIM da się odzyskać dane z SSD?

Zależy od kontrolera i stopnia zapełnienia dysku, nie od czasu. TRIM nie kasuje danych fizycznie w komórkach NAND — zwraca 0x00 na poziomie logicznym. Dane w NAND pozostają dostępne fizycznie. Im bardziej zapełniony dysk w momencie formatowania, tym więcej bloków jest przeniesionych zamiast zwolnionych. Dla obsługiwanych kontrolerów Phison i Silicon Motion odbudowa translatora z obszarów NAND i odczyt poprzednich danych jest w wielu przypadkach możliwy. Koszt od 1500 zł brutto.

Czy klikający dysk można uruchamiać w domu?

Nie należy. Klikanie HDD to w wielu przypadkach objaw awarii głowic odczytujących lub deformacji zawieszenia HSA po upadku. Każde żądanie I/O wysłane przez oprogramowanie odzysku, gdy zawieszenie jest zdeformowane, może spowodować nieodwracalne uszkodzenia powierzchni magnetycznych. Dotyczy to też Seagate ST1000LM024 i ST4000LM024 — modeli, które trafiają do laboratorium po próbach uruchomienia przez Recuvę. Dysk należy wyłączyć i przesłać do diagnostyki w laboratorium HDD.

Ile trwa odzysk danych z SSD?

Diagnoza: 24-48h od przyjęcia nośnika. Odzysk logiczny (skasowane pliki, korupcja systemu plików) trwa zazwyczaj 1-3 dni robocze. Tryb technologiczny PC-3000 (odbudowa FTL, BSY state, SATAFIRM) to 2-5 dni roboczych w zależności od kombinacji firmware i NAND. Chip-off z kart pamięci lub pendrive’ów: 3-7 dni. Tryb EXPRESS (priorytet, wyższy koszt) dostępny dla pilnych zleceń — termin i opłata ustalane telefonicznie pod 510 488 555.

Co niszczy dane na dysku nieodwracalnie?

Trzy pewne scenariusze nieodwracalnej utraty danych: zarysowanie plateru HDD przy obracającym się silniku (head crash) — ślad scratcha to trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej; uruchomienie MPTool lub podobnych narzędzi serwisowych producenta SSD — niszczą dane bezpowrotnie niezależnie od stanu kontrolera; pełne nadpisanie bloków NAND przez garbage collection po formacie. W przypadku dysku niewidocznego w BIOSie z 0 MB — kontroler nie ma połączenia z NAND, więc zwykłe oprogramowanie odzysku nic nie nadpisze.

FAQ — odzysk danych Inowrocław

Czy wysyłka dysku z Inowrocławia do laboratorium jest bezpieczna?

Tak — pod warunkiem odpowiedniego zapakowania. Dysk HDD pakuję w bąbelkową folię ochronną, umieszczam w kartonowym pudelku z wypełniaczem (styropian lub folia z bąbelkami na minimum 3 cm ze wszystkich stron). Paczkomat InPost TYC41M stoi przy ul. Grota Roweckiego 42 w Tychach — ten sam adres co laboratorium. Przesyłkę można nadać z dowolnego paczkomatu w Inowrocławiu. Do paczki dołącz kartkę z numerem telefonu i opisem objawów. Dysk jest u mnie w laboratorium zwykle następnego dnia roboczego.

Ile kosztuje odzysk danych z HDD Seagate z objawem BSY state?

Naprawa SA (Service Area) w dyskach Seagate z BSY state, BUSY lub 0LBA to koszt od 1900 zł brutto. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku — dopiero po jej przeprowadzeniu przez PC-3000 UDMA wiadomo, czy problem ogranicza się do SA, czy dysk ma również uszkodzone głowice. W tym drugim przypadku konieczna jest wymiana HSA w komorze czystej klasy ISO 5, co wpływa na koszt i czas realizacji. Ceny aktualne na 06.2026: jkrecovery.pl/cennik/.

Dlaczego nie warto używać programu Recuva ani TestDisk na klikającym dysku?

Recuva i TestDisk wysyłają żądania I/O bezpośrednio do kontrolera dysku. Przy zdeformowanym zawieszeniu HSA — co jest typowym skutkiem upadku dysku — głowice mogą dotykać powierzchni plateru podczas tych żądań. Ślad zarysowania to trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej. Oprogramowanie odzysku logicznego nie jest w stanie ocenić stanu mechanicznego dysku przed wysłaniem żądania. Jedyna bezpieczna diagnoza klikającego dysku to otwarcie go w komorze czystej klasy ISO 5 i fizyczna ocena stanu zawieszenia HSA.

Czy po zalaniu dysku HDD można odzyskać dane?

W wielu przypadkach tak — jeśli dysk nie był włączany po zalaniu. Zależy to od czasu od zalania (osady mineralne wgryzają się w powierzchnię plateru), miejsca gdzie wpłynęła ciecz, oraz stanu plateru po wyczyszczeniu. Im dłużej platter był mokry, tym agresywniejsze działanie na powierzchni magnetycznej. Każdy taki przypadek wymaga indywidualnej diagnozy po otwarciu w komorze ISO 5. Nie włączaj zalanego dysku — to jedyna rzecz, którą możesz zrobić, żeby nie pogorszyć sytuacji.

Czy laboratorium wystawia fakturę VAT dla firm z Inowrocławia?

Tak. Dla firm z Inowrocławia wystawiam fakturę VAT. Przy zleceniu biznesowym podaj NIP i dane firmy przy wysyłce lub telefonicznie pod 510 488 555. Dla pilnych zleceń firmowych dostępny jest tryb EXPRESS — odrębna procedura z dodatkową opłatą, termin realizacji ustalany indywidualnie. Standardowa diagnoza trwa 24-48h od przyjęcia nośnika, bez dodatkowych kosztów przy zleceniu odzysku.