Najważniejsze informacje o odzysku danych

Odzykuję dane z dysków twardych HDD, dysków SSD SATA i NVMe, macierzy RAID, pendrive’ów oraz kart SD i microSD. Diagnoza trwa 24-48h od przyjęcia nośnika i jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Prace wymagające otwarcia obudowy HDD wykonuję w komorze czystej klasy ISO 5. Do diagnostyki i odzysku używam PC-3000 UDMA, PC-3000 Express, PC-3000 Portable, MRT, PC-3000 Flash, VNR i FE. Bez odzysku danych = 0 zł za robociznę. Części dawcy rozliczane są oddzielnie.

Mechanizmy awarii HDD — kiedy dane są do odratowania, a kiedy nie

Awaria głowic odczytujących — head crash i head stiction

Głowice HDD unoszą się 3-5 nm nad powierzchnią plateru podczas pracy. Upadek laptopa lub dysku zewnętrznego może zdeformować zawieszenie (HSA, head stack assembly) albo spowodować bezpośredni kontakt głowicy z powierzchnią.

Head stiction to sytuacja, gdy głowice osiadają na platterach zamiast zaparkować na parking ramp. Zdarza się przy wyłączonym dysku lub gdy dysk upadnie podczas pracy — wtedy hamujące platter zatrzymuje się na głowicach. Silnik nie jest w stanie uruchomić obrotu. Charakterystyczny objaw: dysk wydaje dźwięk pikania, nie kliknięć. Każdy taki dysk diagnozuję po otwarciu w komorze czystej — stan zawieszenia głowic nie da się ocenić przez PC-3000 bez otwarcia.

Head crash to zarysowanie powierzchni plateru przy obracającym się silniku. Ślad scratcha oznacza trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej na całej zarysowanej powierzchni — tych danych nie da się odczytać. W niektórych dyskach możliwe jest ograniczenie zakresu pracy głowic przez fizyczną modyfikację mechanizmu i odczytanie danych z nienaruszonej części plateru. Przy zdeformowanej głowicy każde żądanie I/O może spowodować lub powiększać już istniejący zapił — dlatego klikający dysk należy wyłączyć, nie uruchamiać ponownie ani nie podłączać do oprogramowania odzysku.

Po wymianie HSA w komorze ISO 5 odczytuję strefę serwisową SA przez PC-3000 UDMA, zabezpieczam jej aktualną wersję i naprawiam jeśli jest taka potrzeba. Dopasowanie dawcy wymaga zgodności wersji preamp i microjog — nie każdy dysk identycznego modelu się nada.

Awaria strefy serwisowej SA — firmware i translator LBA

Strefa serwisowa (Service Area, SA) to obszar wewnętrznych ścieżek dysku niedostępny dla systemu operacyjnego. Zawiera moduły firmware kontrolujące pracę dysku. Uszkodzenie SA objawia się najczęściej: dysk kręci się, silnik startuje, ale BIOS go nie widzi (stan BSY, BUSY, 0 LBA).

Seagate: typowe uszkodzone moduły SA to uszkodzony translator i SMART; przy dyskach SMR dochodzi moduł MCMT. Diagnozę i odbudowę wykonuję przez PC-3000 UDMA bez otwierania dysku. Część dysków Seagate trafia jednak z uszkodzonymi głowicami lub stiction, nie tylko z awarią SA.

WD: częste problemy to uszkodzone SA oraz slow responding — wolno reagujący nośnik, który może też klikać lub być niewidoczny pod komputerem. Przy uszkodzonej pojedynczej głowicy odzysk częściowy lub pełny jest możliwy, jeśli stan powierzchni magnetycznych na to pozwala. Awaria ROM zdarza się bardzo rzadko, głównie po przepięciach — gdy wystąpi, dysk nie może się skalibrować i nie uzyskuje dostępu do SA. Przepisuję ROM programatorami SVOD lub Revelprog.

Toshiba i Hitachi: awarie translatora SA diagnozuje PC-3000 Express. Seria Toshiba MQ04 (SMR) zdarza się z uszkodzonymi głowicami po upadkach. Stare nośniki Hitachi z serii HTS i HDS mają tendencję do degradacji głowic i powierzchni magnetycznych — pełny odzysk bez wymiany głowic bywa niemożliwy.

Awaria translatora FTL w SSD i NVMe

FTL (Flash Translation Layer) to warstwa firmware mapująca adresy logiczne LBA na fizyczne bloki NAND. Gdy obszary NAND przechowujące firmware ulegną degradacji, translator przestaje działać: dysk jest niewidoczny w BIOSie lub pokazuje 0 MB pojemności, choć komórki NAND fizycznie są sprawne.

W trybie technologicznym PC-3000 i MRT, w przypadkach gdy dany kontroler, wersja firmware i typ pamięci NAND są obsługiwane, możliwa jest odbudowa translatora z obszarów NAND. Dotyczy to m.in. kontrolerów Phison (E7, E8, E12, E13T, E16, E18, E19T, E21, E21T, E25, E26) oraz Silicon Motion (SM2258, SM2258H, SM2258XT, SM2259XT, SM2260, SM2263, SM2263EN, SM2263XT, SM2267, SM2267XT) i wielu innych. Dużo zależy od konkretnej kombinacji wersji translatora, firmware i typu NAND — dysk identyczny modelowo może być obsługiwany w jednej rewizji a nie w innej.

Typowy objaw awarii FTL: dysk działał normalnie, po restarcie zniknął z BIOSu lub pojawia się z pojemnością 0 MB. Przy kontrolerach Silicon Motion SM2263EN i SM2267XT zdarza się też zamrażanie komputera przy podłączeniu dysku. Efekt awarii FTL dla kontrolerów Phison to często wyświetlanie przez BIOS nazwy SATAFIRM S11 — to sygnał, że dysk przeszedł w tryb serwisowy, ale dane na NAND są fizycznie obecne.

Kiedy samodzielne próby odzysku niszczą nośnik

Trzy konkretne scenariusze, w których działanie użytkownika niszczy dane trwale — nie jako zakaz, lecz jako opis mechanizmu.

Klikający HDD i Recuva lub R-Studio: klikanie sygnalizuje deformację zawieszenia HSA lub uszkodzenie głowic. Każde żądanie I/O wysłane przez oprogramowanie do odzysku logicznego, jeśli wystąpi w połączeniu ze zdeformowanym ramieniem głowic w wyniku upadku, może spowodować nieodwracalne uszkodzenia powierzchni magnetycznych. Oprogramowanie logiczne wysyła tysiące żądań przy samym skanowaniu — każde z nich może pogłębiać uszkodzenie.

SSD z 0 MB i TestDisk: jeśli dysk jest niewidoczny lub ma 0 MB, kontroler nie ma połączenia z NAND i żadne oprogramowanie nic nie nadpisze. TestDisk na takim dysku nie zaszkodzi. Realne zagrożenie to narzędzia niskopoziomowe: MPTool i podobne narzędzia serwisowe producentów wykonują pełną inicjalizację kontrolera i niszczą zawartość NAND bezpowrotnie. To działanie nieodwracalne — nie ma znaczenia, czy dysk był obsługiwany przez PC-3000 przed tym zdarzeniem, czy nie.

Format SSD i TRIM: szybki format kasuje metadane systemu plików, nie nadpisuje komórek NAND z danymi. Po formacie system operacyjny wysyła komendy TRIM do kontrolera — bloki oznaczone jako wolne trafiają do garbage collection, który zeruje ich zawartość. Mechanizm nie przebiega natychmiast; im dysk był bardziej zapełniony przed formatem, tym wolniej GC nadpisuje dane i tym większa szansa na odzysk przez odbudowę translatora. Czas od formacie nie jest tu kluczowy — kluczowy jest stopień zapełnienia.

We wszystkich trzech przypadkach: wyłącz nośnik, nie uruchamiaj ponownie, wyślij do laboratorium.

Jakim sprzętem odzykuję dane

Co zrobić gdy dysk nie jest wykrywany przez BIOS

Trzy najczęstsze przyczyny braku wykrycia dysku przez BIOS: awaria translatora FTL (SSD, NVMe — kontroler nie ma sprawnego mapowania LBA), uszkodzenie strefy serwisowej SA (HDD — dysk kręci się, ale nie odpowiada), uszkodzenie elektroniki PCB lub przepalenie TVS (HDD, SSD — brak napięcia na kontrolerze). W każdym z tych przypadków dane mogą być fizycznie nienaruszone.

Kroki: wyłącz nośnik. Nie uruchamiaj ponownie, nie podłączaj do innych komputerów, nie używaj narzędzi serwisowych producenta. Zapakuj w oryginalne opakowanie lub bąbelkową folię i wyślij przez InPost na paczkomat TYC41M w Tychach. Diagnoza 24-48h, wynik i wycena przed podjęciem jakichkolwiek działań.

Obsługiwane dzielnice i klienci biznesowi

Klientów indywidualnych i firmy przyjmuję z całej Jeleniej Góry i okolicznych miejscowości. Dysk wysyłają przez InPost — w Jeleniej Górze dostępnych jest kilkanaście paczkomatów.

Z Jeleniej Góry trafiają do mnie zlecenia od biur rachunkowych (dyski z dokumentacją klientów), kancelarii prawnych (nośniki z aktami spraw), agencji fotograficznych i wideo (dyski z archiwami projektów), firm deweloperskich (serwery NAS z projektami CAD) oraz działów IT obsługujących lokalne przedsiębiorstwa. Dla firm dostępna jest faktura VAT.

Ile kosztuje odzysk danych

Poniżej orientacyjne przedziały cenowe. Ostateczna kwota zależy od stanu nośnika i ustala się ją po diagnozie. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Opłata 250 zł brutto naliczana jest wyłącznie gdy diagnoza wykazała możliwość odzysku, a klient rezygnuje z realizacji. (ceny aktualne na 06.2026, szczegóły: jkrecovery.pl/cennik/)

Typ nośnika	Przypadek	Cena orientacyjna
HDD / SSD / pendrive	Odzysk logiczny, korupcja systemu plików, formatowanie, usunięta partycja	od 600 zł brutto
HDD (Seagate, WD, Toshiba)	Naprawa firmware, odbudowa translatora SA, problemy z SA	od 1900 zł brutto
SSD SATA (Phison, SM, Maxio)	Awaria translatora FTL, SATAFIRM S11, 0 MB, BSY state, odzysk po TRIM	od 1500 zł brutto
NVMe (Phison, SM, Maxio)	Awaria translatora FTL, brak wykrycia przez BIOS, odzysk po TRIM	od 1900 zł brutto
HDD	Wymiana głowic w komorze czystej ISO 5	od 1900 zł brutto + koszt dawcy
HDD	Uszkodzenie powierzchni plateru	od 3500 zł brutto + koszt dawcy
Pendrive / karta SD	Chip-off NAND	od 2000 zł brutto
NAS / serwer	Odbudowa macierzy RAID — odzysk logiczny	od 1100 zł brutto / dysk

Dyski które trafiły do nas z Jeleniej Góry (zlecenia 06.2024–05.2026)

Poniżej modele, które pojawiały się w zleceniach z Jeleniej Góry i okolic w ostatnich 12 miesiącach. Podaję kontroler i typowy objaw, bo te informacje są kluczowe dla oceny metody odzysku.

Model	Kontroler	Typowy objaw	Mechanizm awarii
GOODRAM IRDM PRO 2TB	Phison E18 (PS5018-E18)	Brak dysku w BIOSie po restarcie laptopa	Degradacja obszarów NAND przechowujących firmware; dysk przechodzi w tryb serwisowy. Dla E18 możliwa jest odbudowa translatora FTL przez PC-3000 lub MRT w trybie technologicznym.
Kingston NV2 1TB	Silicon Motion SM2267XT	Dysk wykrywany przez BIOS, pojemność 0 MB	Awaria translatora FTL — kontroler widzi NAND, ale nie ma sprawnego mapowania LBA. SM2267XT obsługiwany przez tryb technologiczny PC-3000 i MRT w wielu rewizjach firmware.
Crucial MX500 1TB	Silicon Motion SM2258H	BSY state — dysk kręci się, nie odpowiada w BIOSie	Degradacja obszarów NAND gdzie zapisany jest firmware dysku. SM2258H obsługiwany przez tryb technologiczny — diagnoza PC-3000 pozwala ocenić czy odbudowa translatora jest w danej rewizji możliwa.
WD My Passport 2TB	Głowice (HDD mechaniczny)	Klikanie po upadku, brak wykrycia	Deformacja HSA lub head crash. Diagnoza wyłącznie po otwarciu w komorze ISO 5. Przy sprawnych płaterzach: wymiana głowic, odczyt SA przez PC-3000 UDMA.
Crucial P3 Plus 1TB	Phison E21T (PS5021-E21T)	Brak systemu po zaniku zasilania	Awaria translatora FTL przy degradacji obszarów NAND z firmware. E21T obsługiwany przez tryb technologiczny PC-3000 i MRT — wynik zależy od kombinacji wersji translatora i typu NAND.

Odzysk po TRIM i przypadkowym formacie SSD: dla kontrolerów z powyższej listy (Phison E18, E21T; Silicon Motion SM2258H, SM2267XT) TRIM nie kasuje danych fizycznie w komórkach NAND. Po formacie szybkim garbage collection oznacza bloki jako wolne i stopniowo je zeruje. Im dysk był bardziej zapełniony przed zdarzeniem, tym wolniej postępuje ten proces. W wielu przypadkach diagnoza PC-3000 pozwala ocenić, czy odbudowa translatora i odczyt poprzedniego układu danych są możliwe. Na podstawie zleceń z okresu 06.2024–05.2026.

Dlaczego SSD pokazuje 0 MB pojemności?

To typowy objaw awarii translatora FTL, nie fizycznego uszkodzenia komórek NAND. Kontroler nie ma sprawnego mapowania między adresami logicznymi LBA a fizycznymi blokami NAND — stąd BIOS widzi dysk, ale bez pojemności. Dane fizycznie są na NAND. Dla kontrolerów Phison i Silicon Motion diagnoza PC-3000 lub MRT pozwala ocenić, czy odbudowa translatora jest w danym przypadku możliwa. Koszt: od 1500 zł brutto (SSD SATA) lub od 1900 zł brutto (NVMe).

Czy po przypadkowym formacie da się odzyskać dane?

W wielu przypadkach tak — pod warunkiem, że dysk nie był intensywnie używany po formacie. Szybki format (quick format) kasuje wyłącznie metadane systemu plików: tablicę partycji i struktury katalogów. Sektory z plikami pozostają niezmienione do momentu, gdy nowe dane zaczną je nadpisywać. Na SSD dochodzi efekt TRIM i garbage collection — im dysk był bardziej zapełniony przed formatem, tym wolniej GC zeruje zwolnione bloki. Odzysk logiczny od 600 zł brutto, diagnoza bezpłatna.

Co oznacza SATAFIRM S11?

SATAFIRM S11 to nazwa wyświetlana przez dyski z kontrolerem Phison PS3111, gdy translator FTL ulegnie awarii i dysk przejdzie w tryb serwisowy. BIOS widzi dysk pod tą nazwą, pojemność często jako 0 MB lub kilka MB. Dane na kościach NAND są fizycznie obecne. Kontroler PS3111 należy do obsługiwanych przez tryb technologiczny PC-3000 — diagnoza pozwala ocenić czy odbudowa translatora jest w danej kombinacji firmware i NAND możliwa.

Czy klikający dysk można uruchamiać?

Klikanie to sygnał uszkodzenia głowic lub HSA — nie uruchamiaj dysku ponownie. Głowice unoszą się 3-5 nm nad powierzchnią plateru. Gdy zawieszenie jest zdeformowane po upadku, każde żądanie I/O wysłane przez system lub oprogramowanie może spowodować kontakt głowicy z platterem. Ślad scratcha to trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej — tych danych nie odzyska żadna metoda. Wyłącz dysk i wyślij do laboratorium bez kolejnych prób uruchomienia. Wymiana głowic od 1900 zł brutto + koszt dawcy.

Czy BIOS niewidzący SSD oznacza utratę danych?

Nie — w większości przypadków to awaria translatora FTL, nie fizyczne zniszczenie danych. Gdy kontroler nie ma sprawnego FTL, nie potrafi skomunikować się z NAND w sposób zrozumiały dla systemu operacyjnego. Dane w komórkach NAND pozostają fizycznie nienaruszone. Diagnoza PC-3000 zajmuje 24-48h i pozwala ocenić co jest uszkodzone. Nie używaj żadnych narzędzi serwisowych producenta — MPTool i podobne narzędzia niszczą zawartość NAND bezpowrotnie.

Ile trwa odzysk danych z SSD lub NVMe?

Diagnoza: 24-48h od przyjęcia nośnika. Odzysk logiczny (sprawny nośnik, usunięte pliki, przypadkowy format): 1-3 dni robocze. Odbudowa translatora FTL w trybie technologicznym PC-3000 lub MRT: zwykle 2-5 dni roboczych, zależnie od kombinacji kontrolera, wersji firmware i typu NAND. Dokładny termin podaję po diagnozie — przypadki złożone mogą trwać dłużej.

Co niszczy dane nieodwracalnie?

Na HDD: zarysowanie plateru przez uszkodzone głowice oraz nadpisanie sektorów nowym zapisem po formacie. Na SSD i NVMe: MPTool i narzędzia serwisowe producentów — inicjalizują kontroler i zerują NAND od zera. Pełny format z nadpisaniem (nie szybki). Garbage collection po TRIM zeruje komórki NAND oznaczone przez system jako wolne, ale robi to stopniowo — stopień zapełnienia dysku przed zdarzeniem decyduje o tym, ile danych zdąży nadpisać przed diagnozą.

Przykłady zleceń z Jeleniej Góry i okolic

Model	Objaw	Diagnoza PC-3000	Wynik
GOODRAM IRDM PRO 2TB (Phison E18)	Dysk niewidoczny w BIOSie po restarcie; wcześniej działał normalnie	Awaria translatora FTL; dysk wykryty przez PC-3000 w trybie serwisowym; odbudowa translatora z obszarów NAND możliwa dla tej kombinacji firmware i NAND	Pełny odzysk danych
Crucial MX500 1TB (SM2258H)	BSY state — dysk kręci się, komputer go nie widzi, SMART niedostępny	Degradacja obszarów NAND z firmware; translator FTL nieoperacyjny; SM2258H obsługiwany przez tryb technologiczny PC-3000; odbudowa translatora przeprowadzona	98% danych
WD My Passport 2TB (HDD)	Klikanie po upadku torby z laptopem; dysk niewidoczny w systemie	Deformacja HSA stwierdzona po otwarciu w komorze ISO 5; powierzchnia plateru bez widocznych scratchy; wymiana głowic z dopasowanego dawcy; SA odczytana i zabezpieczona przez PC-3000 UDMA	Odzysk dokumentów i zdjęć

FAQ — odzysk danych dla Jeleniej Góry

Jak wysłać dysk z Jeleniej Góry do laboratorium?

Zapakuj nośnik w folię bąbelkową lub oryginalne opakowanie — dysk nie powinien się przesuwać wewnątrz paczki. Wyślij przez InPost lub kuriera na adres: ul. Grota Roweckiego 42/17, 43-100 Tychy. Paczkomat InPost TYC41M stoi przy tej samej ulicy. Po przyjęciu przesyłki kontaktuję się z wynikiem diagnozy w ciągu 24-48h. Zadzwoń przed wysyłką, jeśli nośnik jest po upadku lub wymaga szczególnego zabezpieczenia: 510 488 555.

Ile kosztuje odzysk danych z HDD?

Odzysk logiczny (formatowanie, usunięte pliki, utracona partycja, korupcja systemu plików): od 600 zł brutto. Naprawa strefy serwisowej SA (Seagate BSY state, WD slow responding, Toshiba awaria translatora): od 1900 zł brutto. Wymiana głowic w komorze czystej ISO 5: od 1900 zł brutto plus koszt dawcy. Uszkodzenie powierzchni plateru: od 3500 zł brutto plus koszt dawcy. Diagnoza bezpłatna przy zleceniu. Ceny aktualne na 06.2026, szczegóły: jkrecovery.pl/cennik/

Czy można odzyskać dane po zalaniu laptopa?

W wielu przypadkach możliwy jest odzysk, jeśli dysk nie był włączany po zalaniu. Zależy to od czasu od zdarzenia, miejsca gdzie woda dotarła do dysku i stanu powierzchni plateru — osady mineralne wgryzają się w powierzchnię plateru i z czasem mogą uniemożliwić odczyt. Im szybciej dysk trafi do laboratorium po zalaniu, tym większa szansa. Każdy przypadek wymaga indywidualnej diagnozy po otwarciu w komorze czystej ISO 5.

Dlaczego Recuva i R-Studio nie nadają się do klikającego dysku?

Recuva, R-Studio i podobne narzędzia logiczne wysyłają do dysku tysiące żądań I/O podczas skanowania. Gdy zawieszenie głowic (HSA) jest zdeformowane po upadku, każde żądanie odczytu może spowodować kontakt głowicy z powierzchnią plateru przy obracającym się silniku. Scratch na platerze to trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej — nie do naprawienia. Na dysku klikającym jedyna bezpieczna czynność to wyłączenie zasilania. Odzysk możliwy po wymianie głowic w komorze ISO 5, od 1900 zł brutto + dawca.

Czy zamrażanie dysku HDD pomaga w odzysku danych?

Zamrażanie dysku HDD to mit nieposiadający podstaw technicznych. Niskie temperatury powodują skraplanie się wilgoci na powierzchni plateru po wyjęciu z zamrażarki, co może spowodować dodatkowe uszkodzenia elektrochemiczne lub mechaniczne. Nie ma żadnej obsługiwanej usterki HDD, przy której temperatura poniżej zera poprawiałaby szanse odzysku. Jeśli dysk nie jest wykrywany lub kliknął — wyślij go bezpośrednio do laboratorium.