Najważniejsze informacje o odzysku danych

Odzyskuję dane z HDD (Toshiba, Hitachi, Seagate, WD, Samsung), SSD SATA, NVMe M.2, pendrive, kart SD i microSD, macierzy RAID oraz NAS. Diagnoza trwa 24-48h i jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Prace wymagające otwarcia dysku wykonuję w komorze czystej klasy ISO 5. Bez odzysku danych nie płacisz za robociznę — ewentualny koszt dotyczy tylko części dawcy użytego podczas próby. Wysyłka z całej Polski, odbiór osobisty w Tychach lub przez paczkomat InPost TYC41M.

Mechanizmy awarii HDD — kiedy dane są do odratowania, a kiedy nie

Awaria głowic odczytujących — head crash i head stiction

Głowice unoszą się nad powierzchnią plateru na wysokości 3-5 nm podczas pracy dysku. Upadek laptopa lub dysk zewnętrzny upuszczony na podłogę — to wystarczy do deformacji zawieszenia głowic (HSA) lub bezpośredniego kontaktu z powierzchnią magnetyczną.

Head stiction to sytuacja, gdy głowice osiadają na platterach zamiast zaparkować na parking ramp. Może nastąpić przy wyłączonym dysku lub gdy dysk upadnie podczas pracy — plattery hamują się wtedy na głowicach. Silnik nie może uruchomić obrotu. Charakterystyczny dźwięk to pikanie, nie klikanie. Po upadku dysk otwierany jest wyłącznie w komorze czystej klasy ISO 5 — diagnozowanie przez PC-3000 przed otwarciem jest w takim przypadku bezużyteczne.

Head crash to zarysowanie powierzchni plateru przy obracającym się silniku. Ślad scratcha oznacza trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej na całej zarysowanej powierzchni — danych z tego obszaru nie da się odczytać żadną metodą. W niektórych dyskach możliwe jest ograniczenie zakresu pracy głowic przez fizyczną modyfikację i odczytanie danych z nienaruszonej części plateru. Przy zdeformowanej głowicy każde żądanie I/O może spowodować lub powiększać już istniejący zapił — każdy taki przypadek wymaga oceny w laboratorium przed jakimikolwiek próbami odczytu.

Po wymianie HSA w komorze ISO 5 odczytuję strefę SA (Service Area), zabezpieczam aktualną wersję firmware i w razie potrzeby naprawiam uszkodzone moduły. Dyski dawcy dobiera się pod kątem zgodności rewizji microjog i preamp — rozbieżność wersji może sprawić, że dawca nie nadaje się do przeszczepienia, mimo identycznego modelu.

Awaria strefy serwisowej SA — firmware i translator LBA

Strefa SA (Service Area) to obszar zapisany na wewnętrznych ścieżkach plateru, niewidoczny dla systemu operacyjnego. Zawiera moduły firmware, w tym translator LBA mapujący adresy logiczne na fizyczne sektory dysku. Gdy uszkodzeniu ulega translator lub inne krytyczne moduły SA — dysk kręci się, identyfikuje się w BIOSie lub nie, ale nie udostępnia danych.

Seagate: typowe uszkodzone moduły SA to translator, SMART, a w dyskach SMR — MCMT. Diagnoza i odbudowa przez PC-3000 UDMA odbywa się bez otwierania dysku. Część dysków Seagate trafia z jednoczesnym uszkodzeniem głowic lub stiction — samo naprawienie SA nie rozwiąże problemu, jeśli głowice nie czytają.

WD: częste przyczyny awarii to uszkodzone SA, slow responding (wolno reagujący nośnik) oraz uszkodzona pojedyncza głowica lub cały zestaw HSA. Przy awarii pojedynczej głowicy odzysk częściowy lub pełny jest możliwy, jeśli stan powierzchni magnetycznych na to pozwala. Awaria ROM zdarza się bardzo rzadko, głównie po przepięciu — gdy wystąpi, dysk nie może się skalibrować i nie uzyskuje dostępu do SA. Przepisanie ROM wykonuję programatorem SVOD lub Revelprog.

Toshiba i Hitachi: awarie translatora SA diagnozuje PC-3000 Express. Seria Toshiba MQ04 (SMR) często trafia po upadkach z uszkodzonymi głowicami — sama naprawa SA w takim przypadku nie wystarczy. Stare nośniki Hitachi z serii HTS i HDS mają tendencję do degradacji głowic i powierzchni magnetycznych, a pełny odzysk bez wymiany głowic zdarza się rzadziej niż w nowszych modelach.

Awaria translatora FTL w SSD i NVMe

FTL (Flash Translation Layer) mapuje adresy logiczne LBA na fizyczne bloki NAND. Gdy translator ulega awarii wskutek degradacji komórek NAND w obszarze firmware — dysk jest niewidoczny w BIOSie lub wyświetla pojemność 0 MB, mimo że komórki NAND z danymi są w wielu przypadkach fizycznie sprawne.

W trybie technologicznym PC-3000 i MRT możliwa jest w niektórych przypadkach odbudowa translatora z obszarów NAND. Dotyczy to m.in. kontrolerów Phison (E7, E8, E12, E13T, E16, E18, E19T, E21, E21T, E25, E26) i Silicon Motion (SM2258, SM2258H, SM2258XT, SM2259XT, SM2260, SM2263, SM2263EN, SM2263XT, SM2267, SM2267XT). Dużo zależy od konkretnej kombinacji wersji translatora, firmware i typu NAND — ten sam model dysku może być obsługiwany w jednej rewizji, a nie w innej.

Typowy objaw awarii FTL w kontrolerach Silicon Motion SM2263EN i SM2267XT to dysk niewidoczny w systemie, błędna pojemność lub mrożenie komputera przy podłączeniu. Kontroler Phison w trybie awaryjnym wyświetla nazwę SATAFIRM S11 — to sygnał awarii translatora, nie fizycznego uszkodzenia NAND.

Kiedy samodzielne próby odzysku niszczą nośnik

Trzy scenariusze, w których działanie pogarsza sytuację zamiast pomagać:

Klikający HDD z uruchomionym Recuva lub R-Studio: jeśli klikanie wynika ze zdeformowanego zawieszenia głowic po upadku, każde żądanie I/O wysłane przez oprogramowanie do odzysku logicznego może spowodować nieodwracalne uszkodzenia powierzchni magnetycznych. Oprogramowanie nie odróżnia dysku sprawnego od dysku z mechaniczną awarią głowic.

SSD z uszkodzonym FTL i uruchomiony TestDisk: jeśli dysk jest niewidoczny lub pokazuje 0 MB — kontroler nie ma połączenia z NAND i żadne oprogramowanie nic nie nadpisze. Natomiast narzędzia serwisowe producenta (MPTool i podobne) niszczą dane bezpowrotnie — tego błędu nie da się cofnąć.

Format SSD: po formacie TRIM oznacza bloki NAND jako dostępne do nadpisania, a garbage collection zaczyna zerować zawartość komórek. Możliwość odzysku maleje w miarę zapełniania dysku nowymi danymi po formacie. Jeśli dysk jest bliski pełnego zapełnienia, szansa na odczyt poprzednią wersją translatora drastycznie spada.

Zasada jest prosta: wyłącz dysk, nie uruchamiaj go ponownie, wyślij do laboratorium.

Jakim sprzętem odzykuję dane

Co zrobić gdy dysk nie jest wykrywany przez BIOS

Brak wykrycia dysku w BIOSie może mieć trzy źródła: awaria translatora FTL (SSD/NVMe), uszkodzenie strefy SA (HDD), uszkodzona elektronika PCB lub przepalone TVS (HDD i SSD). Zepsuta elektronika PCB oznacza, że PC-3000 również nie zobaczy dysku — to wymagana naprawa przed diagnostyką. Zamienione TVS to prosta naprawa, nie zawsze sygnał poważniejszej awarii.

Kroki: wyłącz komputer, odłącz dysk, nie podłączaj ponownie do czasu diagnozy. Nie instaluj oprogramowania do odzysku danych. Zapakuj dysk w sztywne opakowanie z wypełnieniem piankowym i wyślij przez InPost na paczkomat TYC41M w Tychach. Zadzwoń pod 510 488 555 przed wysyłką — omówimy czy potrzebna jest diagnoza ekspresowa.

Obsługiwane dzielnice i klienci biznesowi

Klientów z poniższych lokalizacji obsługuję wysyłkowo przez InPost — czas dostawy do laboratorium to standardowo 1-2 dni robocze.

Z Krosno trafiają do mnie zlecenia od biur rachunkowych (uszkodzone dyski zewnętrzne z archiwum klientów), kancelarii (laptopy po upadku), agencji marketingowych (dyski NAS po awarii RAID), firm deweloperskich (dyski z projektami BIM) oraz działów IT obsługujących lokalne przedsiębiorstwa. Wysyłka firmowa — faktura VAT po realizacji zlecenia.

Ile kosztuje odzysk danych

Ostateczna wycena zależy od stanu nośnika i ustala się ją po diagnozie. Poniżej orientacyjne przedziały. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku — jeśli stwierdzona zostanie możliwość odzysku, a klient zrezygnuje z realizacji, opłata diagnostyczna wynosi 250 zł brutto.

Typ nośnika	Przypadek	Cena orientacyjna
HDD / SSD / pendrive	Odzysk logiczny, korupcja systemu plików	od 600 zł brutto
HDD (Seagate, WD, Toshiba, Hitachi)	Naprawa SA, odbudowa translatora LBA	od 1900 zł brutto
SSD SATA (Phison, Silicon Motion, Maxio)	Awaria translatora FTL, 0 MB, SATAFIRM	od 1500 zł brutto
NVMe M.2 (Phison, Silicon Motion, Maxio)	Awaria translatora FTL, brak wykrycia	od 1900 zł brutto
HDD	Wymiana głowic HSA w komorze ISO 5	od 1900 zł brutto + koszt dawcy
HDD	Uszkodzenie powierzchni plateru	od 3500 zł brutto + koszt dawcy
Pendrive / karta SD / microSD	Chip-off NAND	od 2000 zł brutto
NAS / serwer RAID	Odbudowa macierzy, odzysk logiczny	od 1100 zł brutto / dysk

Dyski które trafiły do nas z Krosno (zlecenia 06.2024–05.2026)

Poniżej modele z rzeczywistych zleceń z Krosno i okolic. Każdy przypadek to inny mechanizm awarii — to samo oznacza, że ta sama marka i model mogą wymagać zupełnie innej ścieżki diagnostycznej.

Model	Objaw	Diagnoza	Wynik
HGST HTS721010A9E630 1TB	Stukanie po włączeniu laptopa, dysk niewidoczny w BIOS	Uszkodzone głowice HSA, deformacja zawieszenia — wymiana w komorze ISO 5, odczyt SA przez PC-3000 UDMA	Odzysk dokumentów i zdjęć
Seagate ST500LT012 500GB	Brak wykrycia w BIOSie, brak dźwięków mechanicznych	Awaria translatora SA — odbudowa modułów przez PC-3000 UDMA bez otwierania dysku	Pełny odzysk
Kingston KC3000 2TB (Phison E18)	Komputer zawiesił się, po restarcie brak dysku w BIOSie	Awaria translatora FTL — degradacja obszarów NAND firmware; tryb technologiczny PC-3000	98% danych

Dyski NVMe z kontrolerem Phison E18 trafiają z Krosno z objawem nagłego zaniku po restarcie lub BSOD. W niektórych przypadkach, gdy dysk jest wykrywalny przez PC-3000 mimo braku widoczności w BIOSie Windows, możliwa jest odbudowa translatora FTL z obszarów NAND. Dla Kingston KC3000 na kontrolerze PS5018-E18 dostępna jest ścieżka naprawy — nie jest to standardowa pełna odbudowa translatora, dlatego każdy taki przypadek wymaga indywidualnej diagnozy.

Dlaczego SSD pokazuje 0 MB w BIOSie?

Przyczyną jest najczęściej awaria translatora FTL, a nie fizyczne uszkodzenie komórek NAND z danymi. Translator to mapa dysku — bez niej kontroler nie wie, gdzie szukać danych. BIOS wykrywa dysk (lub nie), ale pojemność to 0 MB lub kilka MB. Dla kontrolerów Phison i Silicon Motion PC-3000 oraz MRT umożliwiają w niektórych przypadkach odbudowę translatora z obszarów NAND — konieczne jest, żeby dysk był wykrywalny przez PC-3000, nawet jeśli Windows go nie widzi. Cena: od 1500 zł brutto (SSD SATA) / od 1900 zł brutto (NVMe).

Czy po TRIM da się odzyskać dane z SSD?

W niektórych przypadkach tak — TRIM nie kasuje danych fizycznie. Na poziomie logicznym zwraca 0x00, ale dane w komórkach NAND pozostają fizycznie. Możliwość odzysku zależy od stopnia zapełnienia dysku: im dysk był bardziej pusty w momencie formatu, tym mniejsze ryzyko, że garbage collection nadpisał bloki. Nie zależy to od czasu który minął. Odczyt poprzednią wersją translatora jest możliwy dla obsługiwanych kontrolerów Phison i Silicon Motion. Szczegóły omawiam po diagnozie.

Co oznacza SATAFIRM S11?

SATAFIRM S11 to nazwa wyświetlana przez dysk z kontrolerem Phison PS3111 w trybie awaryjnym. Translator FTL uległ awarii wskutek degradacji komórek NAND w obszarze firmware. BIOS widzi SATAFIRM S11 zamiast prawidłowej nazwy dysku, pojemność wynosić może 0 MB lub kilka MB. Dane na kościach NAND są w wielu takich przypadkach nienaruszone. Odbudowa translatora przez PC-3000 lub MRT jest możliwa dla obsługiwanych kombinacji firmware i NAND — diagnoza ustala, czy dany egzemplarz kwalifikuje się do tej procedury.

Czy klikający dysk HDD można uruchamiać?

Nie. Klikanie oznacza najczęściej uszkodzone głowice odczytujące lub zdeformowane zawieszenie HSA — typowy skutek upadku. Każde żądanie I/O wysłane przez oprogramowanie, jeśli wystąpi w połączeniu ze zdeformowanym ramieniem głowic, może spowodować nieodwracalne uszkodzenia powierzchni magnetycznych plateru. Zarysowana powierzchnia to trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej. Dysk wyłącz, nie uruchamiaj i wyślij do laboratorium — diagnoza w komorze ISO 5 pokaże faktyczny stan zawieszenia i powierzchni.

Czy BIOS niewidzący dysku SSD oznacza utratę danych?

Nie zawsze. Najczęstszą przyczyną jest awaria translatora FTL — kontroler traci dostęp do własnej mapy danych. Komórki NAND z faktycznymi danymi są w wielu przypadkach fizycznie sprawne. Dla obsługiwanych kontrolerów (m.in. Phison E16, E18, E19T, Silicon Motion SM2263, SM2263EN, SM2267) odbudowa translatora jest w niektórych przypadkach możliwa. Dysk który uległ awarii po aktualizacji Windowsa, po nagłym zaniku zasilania lub bez ostrzeżenia — to typowy schemat awarii FTL, nie fizycznego uszkodzenia NAND.

Ile trwa odzysk danych z SSD?

Diagnoza trwa 24-48h od przyjęcia dysku. Odzysk logiczny (usunięte pliki, korupcja systemu plików na sprawnym nośniku) zajmuje 1-3 dni robocze. Tryb technologiczny PC-3000 z odbudową translatora FTL to zwykle 2-4 dni robocze w zależności od złożoności przypadku i kombinacji kontroler/NAND/firmware. Chip-off kart pamięci i pendrive’ów: 3-7 dni. Tryb EXPRESS dostępny za dodatkową opłatą — ustalany telefonicznie pod 510 488 555.

FAQ — odzysk danych z Krosno

Co to jest strefa SA (Service Area) w dysku HDD?

SA (Service Area) to obszar firmware zapisany na wewnętrznych ścieżkach plateru, niewidoczny dla systemu operacyjnego. Zawiera m.in. translator LBA mapujący logiczne adresy na fizyczne sektory, dane kalibracyjne głowic, parametry pracy silnika i SMART. Gdy moduły SA ulegają awarii — dysk może kręcić się i być wykrywany w BIOSie, ale nie udostępnia danych albo zwraca błędy odczytu. PC-3000 UDMA i PC-3000 Express mają dedykowane moduły do diagnostyki i naprawy SA dla dysków Seagate, WD, Toshiba i Hitachi — bez otwierania dysku.

Dlaczego Recuva nie pomaga na klikającym dysku?

Recuva to oprogramowanie do odzysku logicznego — działa na dysku, który system operacyjny widzi i może komunikować się z kontrolerem. Klikający dysk z uszkodzonymi głowicami HSA nie spełnia tego warunku albo spełnia go chwilowo, wysyłając błędne dane. Każde żądanie I/O, które oprogramowanie generuje podczas skanowania, może przy zdeformowanym zawieszeniu HSA powodować kolejne uszkodzenia mechaniczne. Recuva nie ma wiedzy o stanie mechanicznym dysku — nie ostrzeże, że głowice dotykają powierzchni plateru.

Dlaczego nie zamrażać dysku HDD jako metody odzysku?

Zamrażanie dysku to mit bez podstaw technicznych. Może zmniejszyć tarcie w łożysku silnika przy bardzo specyficznym typie awarii, ale w praktyce skroplenie się pary wodnej wewnątrz dysku po wyjęciu z zamrażarki powoduje osadzanie się wilgoci na platterach i głowicach. Korozja powierzchni magnetycznej i mostkowanie elektryczne to realne skutki tej metody. Żadne profesjonalne laboratorium odzysku danych nie stosuje zamrażania — poprawa działania dysku, jeśli wystąpi, jest chwilowa i zwykle kończy się trwałym uszkodzeniem.

Ile kosztuje odzysk danych z HDD?

Od 600 zł brutto za przypadki logiczne (usunięte pliki, utracona partycja, formatowanie bez nadpisania). Awarie mechaniczne — naprawa SA, wymiana głowic HSA — kosztują od 1900 zł brutto. Uszkodzenia powierzchni plateru wyceniane są od 3500 zł brutto, do czego dochodzi koszt dysku dawcy. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Ceny aktualne na 06.2026, aktualizowane na jkrecovery.pl/cennik/.

Czy można odzyskać dane po zalaniu dysku?

W wielu przypadkach tak, jeśli dysk nie był włączany po zalaniu — ale każdy taki przypadek wymaga indywidualnej diagnozy. Czas od zalania ma znaczenie: osady wapienne i minerały zawarte w wodzie wgryzają się w powierzchnię plateru i mogą uniemożliwić odczyt, im dłużej platter pozostaje mokry. Zalany dysk należy wysuszyć zewnętrznie, zapakować w woreczek strunowy i jak najszybciej wysłać do laboratorium. Nie uruchamiać, nie suszyć suszarką, nie rozkręcać poza komorą czystą ISO 5. Więcej o odzysku danych z zalanych dysków.