Najważniejsze informacje o odzysku danych

Z laboratorium w Tychach obsługuję nośniki wszystkich typów: HDD (dyski twarde mechaniczne), SSD SATA i NVMe M.2, macierze RAID i NAS, pendrive, karty SD i microSD. Diagnoza zajmuje 24-48h od otrzymania nośnika i jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Nośniki mechanicznie uszkodzone (klikające, z objawami stiction, po upadku) otwieram wyłącznie w komorze czystej klasy ISO 5 — otwarcie w zwykłych warunkach trwale niszczy powierzchnię magnetyczną plateru. Zasada bez odzysku = 0 zł robocizny obowiązuje bezwarunkowo; ewentualne koszty dysku-dawcy rozliczam oddzielnie.

Mechanizmy awarii HDD — kiedy dane są do odratowania, a kiedy nie

Awaria głowic odczytujących: head crash i head stiction

Głowice odczytujące unoszą się nad powierzchnią plateru w odległości kilku nanometrów podczas pracy dysku. Zawieszenie (HSA) utrzymuje je w ściśle określonej pozycji; po zatrzymaniu dysku głowice parkują na tzw. parking ramp, z dala od plateru. Upadek laptopa podczas pracy zaburza ten mechanizm na dwa różne sposoby, zależnie od tego, w jakiej fazie cyklu pracy znalazł się dysk w momencie uderzenia.

Head stiction to sytuacja, gdy głowice osiadają bezpośrednio na platterach zamiast wylądować na parking ramp. Zdarza się przy wyłączonym dysku lub gdy upadek nastąpi w trakcie spowalniania (plattery hamują się na głowicach). Silnik nie może uruchomić obrotu z powodu oporu. Dysk sygnalizuje ten stan charakterystycznym pikowaniem, nie klikaniem. Podłączenie do komputera i wielokrotne próby uruchomienia nie odblokowują dysku — mogą natomiast uszkodzić powierzchnię plateru w miejscu osadzenia głowic.

Head crash to zarysowanie powierzchni plateru przez głowice przy obracającym się silniku. Ślad scratcha oznacza trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej na całej zarysowanej ścieżce. W niektórych dyskach możliwe jest fizyczne ograniczenie zakresu pracy głowic i odczytanie danych z nienaruszonej części plateru. Przy zdeformowanej głowicy każde żądanie I/O wysłane przez oprogramowanie może spowodować lub powiększyć istniejący zarys — nie jest to pewnik dla każdego przypadku, ale ryzyko jest realne i nieodwracalne. Diagnozę stanu zawieszenia przeprowadzam wyłącznie po otwarciu dysku w komorze ISO 5, nie przez podłączenie do PC-3000 UDMA.

Przy wymianie HSA kluczowe jest dopasowanie dysku-dawcy pod kątem wersji microjog i preamp. Dawca o innej rewizji tych parametrów nie nada się do wymiany, mimo identycznego oznaczenia modelu. Po przełożeniu głowic odczytuję strefę serwisową SA, zabezpieczam aktualną wersję i w razie potrzeby naprawiam uszkodzone moduły przez PC-3000 UDMA.

Awaria strefy serwisowej SA: firmware i translator LBA

Strefa serwisowa SA (Service Area) to wewnętrzne ścieżki dysku niewidoczne dla systemu operacyjnego. Zapisane są tam moduły firmware: translator LBA mapujący adresy logiczne na fizyczne sektory, dane SMART, tabele realokacji. Uszkodzenie tych modułów powoduje, że dysk kręci się, ale BIOS go nie widzi lub pojawia się jako 0 LBA.

W dyskach Seagate typowe uszkodzone moduły SA to translator i SMART; przy dyskach SMR uszkodzony bywa też moduł MCMT. Diagnoza i naprawa SA przez PC-3000 UDMA nie wymaga otwierania dysku. Część dysków Seagate trafia jednak z uszkodzonymi głowicami lub stiction równolegle z uszkodzeniem SA — dlatego diagnoza musi weryfikować oba scenariusze.

W dyskach WD typowe przyczyny braku wykrycia to uszkodzone SA, wolno reagujący nośnik (slow responding) lub uszkodzone głowice. Uszkodzenie ROM układu PCB zdarza się sporadycznie, głównie po przepięciach, i blokuje wyłącznie dostęp do SA; przepisanie ROM wykonuję programatorami SVOD lub Revelprog, korzystając z kopii pobranej z dawcy tej samej rewizji. Przy uszkodzeniu pojedynczej głowicy możliwy jest odzysk częściowy lub pełny, zależnie od stanu powierzchni.

Dyski Toshiba MQ04 (SMR) po upadkach trafiają z uszkodzonymi głowicami, a awarie translatora SA w tej serii diagnozuję PC-3000 Express. Stare nośniki Hitachi serii HTS i HDS mają tendencję do degradacji głowic i powierzchni magnetycznych; pełny odzysk bez wymiany głowic nie zawsze jest możliwy.

Awaria translatora FTL w SSD i NVMe

FTL (Flash Translation Layer) to warstwa oprogramowania wbudowana w kontroler, która mapuje adresy logiczne LBA na fizyczne bloki NAND. Firmware SSD uszkadza się wskutek degradacji komórek NAND w obszarach, gdzie jest zapisany — nie w wyniku aktualizacji systemu ani BIOS płyty głównej. Skutek awarii FTL: dysk niewidoczny w BIOSie, błędna pojemność, mrożenie komputera przy podłączeniu lub (przy kontrolerach Phison) nazwa SATAFIRM S11.

Dla kontrolerów Phison (E21T, E18, E19T i innych z obsługiwanej listy) i Silicon Motion (SM2259XT, SM2267XT, SM2263 i innych) PC-3000 i MRT umożliwiają w wielu przypadkach odbudowę translatora z obszarów NAND i odczytanie danych. Zależy to od konkretnej kombinacji wersji translatora, firmware i typu NAND — dysk identyczny modelowo może być obsługiwany w jednej rewizji, a nie w innej. Dysk musi być wykrywalny przez PC-3000, nawet jeśli BIOS i Windows go nie widzą.

Dysk Samsung 980 PRO (kontroler S4LV003) nie ma wsparcia PC-3000 w trybie technologicznym. ADATA Legend 800 z kontrolerem SM2269XT: tryb technologiczny PC-3000 dostępny. Chip-off jako metoda odzysku SSD i NVMe jest bezużyteczny ze względu na sprzętowe szyfrowanie AES-256 — klucz przechowywany w kontrolerze.

Kiedy samodzielne próby odzysku niszczą nośnik

Trzy scenariusze, które widzę w laboratorium najczęściej po tym, jak klient „próbował coś zrobić” zanim wysłał dysk:

Zasada jest prosta: wyłącz dysk, nie uruchamiaj go ponownie, wyślij do laboratorium. Każda godzina pracy klikającego dysku lub każde uruchomienie MPToola to potencjalnie nieodwracalna strata danych.

Jakim sprzętem odzykuję dane

Co zrobić gdy dysk nie jest wykrywany przez BIOS

Trzy najczęstsze przyczyny braku wykrycia dysku: (1) uszkodzony translator FTL w SSD lub SA w HDD — dysk kręci się lub sygnalizuje obecność, ale BIOS nie widzi pojemności; (2) uszkodzone lub martwe głowice w HDD — dysk może się kręcić lub nie, BIOS milczy; (3) uszkodzona elektronika PCB po przepięciu. W każdym przypadku natychmiastowy krok jest ten sam: wyłącz komputer, nie uruchamiaj dysku, nie podłączaj do kolejnych maszyn. Zadzwoń pod 510 488 555 przed wysyłką — powiedz jakie dźwięki wydaje dysk i jak doszło do awarii; skraca to czas wstępnej diagnozy.

Obsługiwane dzielnice i klienci z Mikołowa

Obsługuję klientów indywidualnych i firmy z całego Mikołowa oraz okolicznych miejscowości, w trybie wysyłkowym przez InPost lub kuriera.

Klientów biznesowych z terenu Mikołowa i powiatu mikołowskiego obsługuję w zakresie odzysku danych dla: biur rachunkowych i kancelarii, agencji kreatywnych i fotograficznych, firm deweloperskich i budowlanych, działów IT korporacji, NAS-ów i macierzy RAID w środowiskach produkcyjnych. Dla zleceń pilnych dostępna jest procedura EXPRESS — realizacja w pierwszej kolejności, dodatkowa opłata ustalana telefonicznie.

Ile kosztuje odzysk danych

Ceny orientacyjne; ostateczną kwotę ustalamy po diagnozie. Diagnoza bezpłatna przy zleceniu odzysku. Ceny aktualne na 06.2026, szczegóły: jkrecovery.pl/cennik/.

Typ nośnika	Przypadek	Cena orientacyjna
HDD / SSD / pendrive	Odzysk logiczny: kasowanie, format bez nadpisania, utracona partycja	od 600 zł brutto
HDD	Naprawa SA: translator, SMART, MCMT (Seagate, WD, Toshiba)	od 1900 zł brutto
HDD	Wymiana głowic HSA w komorze ISO 5	od 1900 zł brutto + dawca
HDD	Uszkodzenie powierzchni plateru (head crash, scratch)	od 3500 zł + dawca
SSD SATA	Awaria translatora FTL (tryb technologiczny PC-3000/MRT)	od 1500 zł brutto
NVMe	Awaria translatora FTL (tryb technologiczny PC-3000/MRT)	od 1900 zł brutto
Pendrive / karta SD	Chip-off NAND (PC-3000 Flash + VNR)	od 2000 zł brutto
NAS / serwer RAID	Odbudowa macierzy, odzysk logiczny	od 1100 zł brutto / dysk

Opłata 250 zł brutto za diagnozę obowiązuje wyłącznie gdy diagnoza wykazała możliwość odzysku, a klient rezygnuje z realizacji. Gdy stwierdzone brak możliwości odzysku — brak jakichkolwiek opłat za robociznę.

Dyski które trafiły do nas z Mikołowa (zlecenia 06.2024–05.2026)

Na podstawie zleceń z okresu 06.2024–05.2026. Modele wymienione poniżej to przykłady schematów awarii, nie pełna lista obsługiwanych nośników.

HDD: klikające dyski po upadkach laptopów

Model	Objaw	Diagnoza PC-3000	Wynik
Toshiba MQ04ABF100 1TB	Klikanie po upadku laptopa, BIOS nie wykrywa dysku	Deformacja zawieszenia HSA, zarysowanie powierzchni ograniczone do zewnętrznych stref plateru; wymiana głowic w ISO 5, fizyczna modyfikacja zakresu pracy	Odzysk dokumentów i zdjęć (98% danych)
Toshiba DT02ABA400 4TB	Stukanie, NAS przestał działać po zaniku zasilania	Head stiction — głowice osiadły na platterach, silnik nie mógł uruchomić obrotu; interwencja w komorze ISO 5, po odblokowaniu głowic weryfikacja SA przez PC-3000 Express	Pełny odzysk
Seagate ST2000LM007 2TB (SMR)	Klikanie, bardzo wolny odczyt przed awarią, brak wykrycia	Uszkodzony translator SA i moduł MCMT charakterystyczny dla dysków SMR; naprawa SA przez PC-3000 UDMA bez otwierania dysku	Pełny odzysk

SSD i NVMe: awarie translatora FTL

Model	Objaw	Diagnoza PC-3000	Wynik
Crucial P3 Plus 1TB (Phison E21T)	Brak systemu po zaniku zasilania, dysk niewidoczny w BIOS	Awaria translatora FTL; tryb technologiczny PC-3000 — odbudowa translatora z obszarów NAND; kontroler E21T obsługiwany	Pełny odzysk
Kingston NV2 1TB (SM2267XT)	Dysk wykrywany z zerową pojemnością po restarcie	Uszkodzony translator FTL; SM2267XT obsługiwany w trybie technologicznym PC-3000; odbudowa translatora z obszarów NAND	Odzysk dokumentów i zdjęć
Crucial BX500 1TB (SM2259XT)	Mrożenie komputera przy podłączeniu, po restarcie brak dysku	Awaria translatora FTL; SM2259XT obsługiwany; odbudowa translatora pozwoliła na odczyt danych	Pełny odzysk

Dla kontrolerów Phison (E21T i innych z listy obsługiwanej) i Silicon Motion (SM2267XT, SM2259XT i innych) tryb technologiczny PC-3000 umożliwia w wielu przypadkach odbudowę translatora z obszarów NAND — nawet po formacie lub TRIM, o ile garbage collection nie zdążył przeprocesować wszystkich bloków. Możliwość odzysku zależy od stopnia zapełnienia dysku, nie od czasu który minął od awarii. Samsung 980 PRO (S4LV003) nie ma wsparcia PC-3000 w trybie technologicznym — diagnoza tego modelu odbywa się innymi metodami.

Pytania które wpisują użytkownicy

Dlaczego SSD pokazuje 0 MB w systemie?

Pojemność 0 MB to w wielu przypadkach awaria translatora FTL, nie fizyczne uszkodzenie komórek NAND. Kontroler widzi nośnik, ale nie potrafi zmapować adresów logicznych na bloki NAND z powodu uszkodzonego firmware. Dla kontrolerów Phison (E21T, E18 i innych obsługiwanych) i Silicon Motion (SM2259XT, SM2267XT) PC-3000 w trybie technologicznym umożliwia odbudowę translatora z obszarów NAND. Dysk musi być wykrywalny przez PC-3000, nawet jeśli BIOS i Windows nie widzą go wcale.

Co oznacza SATAFIRM S11?

SATAFIRM S11 to nazwa którą dysk z kontrolerem Phison PS3111 lub podobnym zgłasza po wejściu w tryb serwisowy wskutek awarii firmware. Dane na komórkach NAND są w tym momencie fizycznie nienaruszone — dysk jedynie nie potrafi ich zaadresować przez uszkodzony translator FTL. Przyczyną jest degradacja komórek NAND w obszarach gdzie zapisany jest firmware nośnika. Odbudowa translatora przez PC-3000 lub MRT w trybie technologicznym jest w wielu przypadkach możliwa dla obsługiwanych kombinacji kontroler+firmware+NAND.

Czy po TRIM da się odzyskać dane z SSD?

TRIM nie kasuje danych fizycznie — zwraca 0x00 na poziomie logicznego dostępu. Dane w komórkach NAND pozostają fizycznie dostępne. Odzysk przez tryb technologiczny PC-3000 lub MRT jest możliwy dla obsługiwanych kontrolerów (Phison, Silicon Motion, Maxio i innych z listy), jeśli garbage collection nie zdążył przeprocesować bloków. Możliwość odzysku zależy od stopnia zapełnienia dysku w momencie operacji TRIM lub formatu — nie od czasu, który minął.

Czy klikający dysk można uruchamiać?

Nie. Kliknięcie w dysku HDD to sygnał mechaniczny wskazujący na awarię głowic lub zawieszenia HSA. Każde żądanie I/O wysłane przez oprogramowanie do odzysku logicznego, jeśli wystąpi w połączeniu ze zdeformowanym ramieniem głowic, może spowodować nieodwracalne zarysowanie powierzchni magnetycznej plateru. Scratcha na platerze nie da się naprawić metodami laboratoryjnymi — dane z zarysowanej ścieżki są trwale utracone. Wyłącz dysk i wyślij do laboratorium bez ponownego uruchamiania.

Czy BIOS niewidzący dysku oznacza utratę danych?

Nie zawsze. Przy SSD i NVMe brak wykrycia przez BIOS to często awaria translatora FTL — PC-3000 może widzieć dysk w trybie serwisowym nawet jeśli BIOS nie widzi go wcale. Przy HDD brak wykrycia może oznaczać uszkodzenie SA (naprawa bez otwierania dysku), uszkodzone głowice (wymiana w komorze ISO 5) lub uszkodzoną elektronikę PCB. Każdy z tych przypadków wymaga innej procedury; dopiero diagnoza ustala, który scenariusz dotyczy konkretnego nośnika.

Ile trwa odzysk danych z dysku twardego?

Diagnoza zajmuje 24-48h od otrzymania dysku. Odzysk logiczny (kasowanie, utracona partycja, uszkodzenie systemu plików bez awarii mechanicznej) trwa zazwyczaj 1-3 dni robocze. Wymiana głowic z odczytaniem danych: 2-5 dni roboczych, zależnie od dostępności dawcy i stanu powierzchni. Odbudowa translatora FTL (SSD, NVMe): 1-4 dni robocze. Przy zleceniu EXPRESS czas jest skrócony, ale procedura wiąże się z dodatkową opłatą — szczegóły telefonicznie pod 510 488 555.

Co niszczy dane na dysku nieodwracalnie?

Na HDD: zarysowanie powierzchni plateru przez głowice (head crash), wielokrotne uruchamianie dysku z uszkodzonymi głowicami, otwarcie dysku poza komorą czystą. Na SSD i NVMe: użycie MPToola lub analogicznego narzędzia serwisowego producenta (inicjalizacja niskopoziomowa), przepięcie niszczące kontroler i komórki NAND jednocześnie. Zamrażanie dysku w lodówce — popularna „metoda” z internetu — powoduje skroplenie wilgoci wewnątrz dysku i korozję plateru lub komórek NAND. Żadna z tych metod nie poprawia szansy odzysku.

FAQ: odzysk danych z uszkodzonych nośników

Jak spakować dysk twardy do wysyłki z Mikołowa?

Dysk HDD wymaga minimum 5 cm folii bąbelkowej z każdej strony. Karton musi być sztywny — zwykła koperta bąbelkowa nie amortyzuje uderzeń wystarczająco przy dysku klikającym, gdzie każde wstrząśnięcie może powiększyć uszkodzenia mechaniczne. Jeśli masz oryginalne opakowanie producenta z wkładem piankowym, użyj go. Paczkomat InPost TYC41M przy ul. Grota Roweckiego w Tychach to najwygodniejsza opcja — sprawdź dostępność na inpost.pl. Przed wysyłką zadzwoń: 510 488 555; powiedz jakie dźwięki wydaje dysk i jak doszło do awarii.

Dlaczego nie powinienem uruchamiać programu Recuva na klikającym dysku?

Recuva i podobne programy wysyłają żądania odczytu do dysku przez standardowy interfejs I/O. Jeśli zawieszenie głowic jest zdeformowane po upadku, te żądania mogą powodować fizyczny kontakt głowicy z powierzchnią plateru podczas obrotu, powiększając zarysowania. Recuva nie ma dostępu do informacji o stanie mechanicznym głowic — zachowuje się identycznie wobec zdrowego i zdeformowanego nośnika. Efektem bywa rozszerzenie obszaru uszkodzonego z kilku sektorów na całe strefy plateru. Diagnoza mechaniczna musi poprzedzać jakikolwiek odczyt logiczny.

Ile kosztuje odzysk danych z HDD po zalaniu?

Przy zalaniu kluczowy jest czas: minerały i osady wapienne wgryzają się w powierzchnię plateru i mogą uniemożliwić odczyt nawet przy sprawnych głowicach. Jeśli dysk nie był włączany po zalaniu, w wielu przypadkach możliwy jest pełny lub częściowy odzysk — ale każdy przypadek wymaga diagnozy w komorze czystej ISO 5. Koszt zależy od stanu PCB (wymiana elektroniki lub TVS), stanu plateru i konieczności wymiany głowic. Diagnoza bezpłatna przy zleceniu, orientacyjnie: odzysk logiczny od 600 zł brutto, mechaniczny od 1900 zł brutto, przy uszkodzeniu plateru od 3500 zł. Zadzwoń: 510 488 555.

Co to jest strefa serwisowa SA i dlaczego jej uszkodzenie nie oznacza utraty danych?

SA (Service Area) to wewnętrzne ścieżki dysku HDD niewidoczne dla systemu operacyjnego. Zawiera moduły firmware: translator LBA mapujący adresy logiczne na sektory fizyczne, dane SMART, tabele realokacji uszkodzonych sektorów. Uszkodzenie SA powoduje, że dysk kręci się, ale BIOS go nie widzi — dane na platerze pozostają nienaruszone. Naprawa SA przez PC-3000 UDMA lub MRT nie wymaga otwierania dysku i jest pierwszym krokiem diagnostycznym przy każdym dysku, który kręci się ale jest niewidoczny. Koszt naprawy SA od 1900 zł brutto.

Czy odzysk danych z macierzy RAID NAS jest możliwy gdy padły dwa dyski naraz?

Zależy od poziomu RAID i tego, które dyski padły. RAID 5 toleruje awarię jednego dysku — przy dwóch dyskach jednocześnie dane logicznie nie są możliwe do odtworzenia bez naprawy co najmniej jednego z uszkodzonych nośników. W praktyce: jeśli oba dyski mają awarie mechaniczne (klikanie, stiction), każdy wymaga diagnozy i naprawy osobno przed próbą odbudowy macierzy. Diagnoza NAS: 600 zł brutto za każdy dysk. Odzysk mechaniczny od 1900 zł brutto za dysk. Zadzwoń pod 510 488 555 przed wysyłką — konfiguracja NAS (Synology, QNAP, Terramaster) ma wpływ na metodę odbudowy.

Powiązane usługi: odzysk danych z dysków HDD, odzysk danych z SSD i NVMe, odzysk danych z macierzy RAID i NAS.