Najważniejsze informacje o odzysku danych

Z laboratorium w Tychach odzyskuję dane z HDD (wszystkich producentów), SSD SATA, NVMe M.2, dysków zewnętrznych, pendrive’ów, kart SD i microSD oraz macierzy RAID i NAS. Diagnoza trwa 24-48h i jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Prace wymagające otwarcia obudowy HDD wykonuję w komorze czystej klasy ISO 5. Jeśli odzysk okaże się niemożliwy — nie płacisz za robociznę. Części dawcy (gdy potrzebne do wymiany głowic) rozliczane są oddzielnie. Tryb EXPRESS dostępny za dodatkową opłatą ustalaną telefonicznie pod numerem 510 488 555.

Mechanizmy awarii HDD — kiedy dane są do odratowania, a kiedy nie

Poniżej opisuję trzy typy awarii, które najczęściej kończą się przyjazdem dysku do laboratorium. Rozumienie mechanizmu — nie tylko objawu — pozwala uniknąć błędów które zamykają drogę do odzysku.

Awaria głowic odczytujących — head crash i head stiction

Głowice w dysku HDD unoszą się nad powierzchnią plateru na odległości około 3-5 nm podczas pracy. Każdy upadek — nawet z niewielkiej wysokości przy pracującym dysku — może zdeformować zawieszenie HSA (Head Stack Assembly) lub spowodować bezpośredni kontakt głowicy z warstwą magnetyczną.

Head stiction to sytuacja, gdy głowice osiadają na platterach zamiast zaparkować na parking ramp. Może nastąpić przy wyłączonym dysku albo gdy dysk upadnie podczas pracy — wtedy plattery gwałtownie hamują się na głowicach. Silnik nie może uruchomić obrotu. Dysk wydaje dźwięk pikania, nie kliknięć. Sama stiction nie niszczy powierzchni, ale próba uruchomienia dysku bez wiedzy o tym stanie — już może.

Head crash to zarysowanie powierzchni plateru przy obracającym się silniku. Ślad scratcha oznacza trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej na całej zarysowanej powierzchni. W niektórych dyskach możliwe jest ograniczenie zakresu pracy głowic przez fizyczną modyfikację i odczytanie danych z nienaruszonej części plateru — ale decyzja o tym zapada dopiero po otwarciu dysku w komorze ISO 5 i ocenie zasięgu uszkodzenia.

Przy zdeformowanej głowicy każde żądanie I/O może spowodować lub powiększać już istniejący scratch. Przy głowicy martwej ryzyko jest inne — każdy przypadek wymaga diagnozy przed podjęciem jakiejkolwiek próby odczytu. Dysk po upadku diagnostykuję zawsze po otwarciu w komorze czystej — nie ma oceny stanu zawieszenia „przed otwarciem” przez samo podłączenie do PC-3000.

Wymiana HSA wymaga dopasowania rewizji microjog i preamp między dyskiem uszkodzonym a dawcą — różnice w tych parametrach mogą sprawić, że dysk dawcy nie nadaje się do wymiany, mimo identycznego modelu. Po wymianie odczytuję SA, zabezpieczam aktualną wersję i naprawiam jeśli jest taka potrzeba.

Awaria strefy serwisowej SA — firmware i translator LBA

Strefa SA (Service Area) to wewnętrzne ścieżki dysku zawierające moduły firmware — translator LBA, SMART, konfigurację głowic i inne. Gdy SA ulega uszkodzeniu, dysk kręci się, ale BIOS go nie widzi lub widzi błędną pojemność (BSY state, 0LBA).

Seagate: typowe uszkodzone moduły SA to translator, SMART, a przy dyskach SMR — MCMT. Diagnoza i naprawa SA przez PC-3000 UDMA odbywa się bez otwierania dysku — warunkiem jest sprawna mechanika. Część dysków Seagate trafia z jednoczesnym uszkodzeniem głowic lub stiction, nie tylko SA.

WD: typowe problemy to uszkodzone SA, slow responding (wolno reagujący nośnik) oraz uszkodzona pojedyncza głowica lub cały zestaw HSA. Przy uszkodzonej pojedynczej głowicy możliwy odzysk częściowy lub pełny, jeśli stan powierzchni magnetycznych na to pozwala. Awaria ROM układu PCB zdarza się bardzo rzadko — głównie po przepięciach. Gdy wystąpi, dysk nie może się skalibrować i nie uzyskuje dostępu do SA. Przepisanie ROM wykonuję programatorami SVOD lub Revelprog.

Toshiba i Hitachi: awarie translatora SA diagnozuje PC-3000 Express. Seria Toshiba MQ04 (SMR) zdarza się trafiać z uszkodzonymi głowicami po upadkach. Stare nośniki Hitachi z serii HTS i HDS mają tendencję do degradacji głowic i powierzchni magnetycznych — w części tych przypadków nie ma możliwości pełnego odzysku bez wymiany głowic.

Awaria translatora FTL w SSD i NVMe

FTL (Flash Translation Layer) mapuje adresy logiczne LBA na fizyczne bloki NAND. Gdy obszary NAND zawierające firmware kontrolera ulegają degradacji, translator przestaje działać: dysk jest niewidoczny w BIOSie, pojemność spada do 0 MB, albo system operacyjny mrozi się przy próbie dostępu.

W wielu przypadkach fizyczne komórki NAND z danymi są sprawne — problem leży wyłącznie w mapowaniu. Dla obsługiwanych kontrolerów możliwa jest odbudowa translatora z obszarów NAND przy użyciu PC-3000 lub MRT w trybie technologicznym. Dotyczy to m.in. kontrolerów Phison (E7, E8, E12, E13T, E16, E18, E19T, E21, E21T, E25, E26) oraz Silicon Motion (SM2258, SM2258H, SM2258XT, SM2259XT, SM2260, SM2263, SM2263EN, SM2263XT, SM2267, SM2267XT). Wynik zależy od konkretnej kombinacji wersji translatora, firmware i typu NAND.

Awaria FTL nie jest spowodowana aktualizacją BIOS płyty głównej ani aktualizacją systemu — źródłem jest degradacja komórek NAND gdzie zapisany jest firmware kontrolera. Dysk działał wieczorem, rano nie wstaje — taki scenariusz zdarza się bez żadnego wcześniejszego ostrzeżenia.

Kiedy samodzielne próby odzysku niszczą nośnik

Trzy scenariusze, które widuję regularnie. Każdy z nich albo zamknął dostęp do danych, albo podniósł koszt odzysku.

Klikający HDD + uruchomiony Recuva: każde żądanie I/O wysłane przez oprogramowanie do odzysku logicznego, jeśli wystąpi w połączeniu ze zdeformowanym zawieszeniem głowic w wyniku upadku, może spowodować kontakt głowicy z powierzchnią plateru i nieodwracalne zarysowanie warstwy magnetycznej. Recuva, R-Studio, TestDisk — żadne z tych narzędzi nie diagnozuje stanu mechanicznego przed wysłaniem komend odczytu.

SSD z uszkodzonym FTL + MPTool: gdy dysk jest niewidoczny lub ma 0 MB, kontroler nie ma połączenia z NAND i żadne standardowe oprogramowanie nic nie nadpisze. Natomiast użycie narzędzi serwisowych producenta — MPTool i jego odpowiedniki dla różnych kontrolerów — niszczy dane bezpowrotnie. MPTool reinicjalizuje tablice translacji, nadpisując wszystkie istniejące mapowania. Tego nie da się cofnąć.

Format SSD + TRIM: formatowanie SSD z aktywnym TRIM oznacza bloki NAND jako dostępne do nadpisania. Garbage collection zeruje zawartość komórek — im dysk był mniej zapełniony w momencie formatowania, tym więcej danych może zostać utraconych zanim trafię do odczytu poprzednią wersją translatora. Wyłącz dysk, nie formatuj ponownie, wyślij do laboratorium.

Jakim sprzętem odzykuję dane

Co zrobić gdy dysk nie jest wykrywany przez BIOS

Trzy typowe przyczyny braku wykrycia w BIOSie: uszkodzony translator FTL w SSD/NVMe (kontroler nie ma mapowania bloków NAND), uszkodzona SA w HDD (dysk kręci się ale nie odpowiada na komendy inicjalizacji), spalona elektronika PCB (brak zasilania układów). W każdym przypadku natychmiastowe kroki są identyczne: wyłącz komputer, odłącz dysk, nie próbuj ponownie uruchamiać. Zapakuj dysk w oryginalne opakowanie lub folię bąbelkową i wyślij przez paczkomat InPost TYC41M w Tychach. Diagnoza 24-48h, wynik telefonicznie lub mailowo.

Obsługiwane dzielnice i klienci biznesowi

Z Opola trafiają do laboratorium dyski od biur rachunkowych i kancelarii prawnych (utracone bazy danych i dokumenty), firm deweloperskich (projekty CAD na dyskach zewnętrznych), agencji reklamowych (zasoby graficzne po awarii stacji roboczej) oraz działów IT — zarówno z serwerów NAS jak i stacji końcowych. Obsługuję też klientów indywidualnych wysyłających dyski z całego województwa opolskiego.

Ile kosztuje odzysk danych

Poniższe ceny są orientacyjne — ostateczna kwota zależy od stanu nośnika i zakresu prac ustalanych po diagnozie. Diagnoza bezpłatna przy zleceniu odzysku. (ceny aktualne na 06.2026, szczegóły: jkrecovery.pl/cennik/)

Typ nośnika	Przypadek	Cena orientacyjna
HDD / SSD / pendrive	Odzysk logiczny, korupcja systemu plików	od 600 zł brutto
HDD (Seagate, WD, Toshiba)	Naprawa SA, uszkodzone głowice HSA, wymiana w komorze ISO 5	od 1900 zł brutto + koszt dawcy
HDD — nowsze Seagate, WD Palmer/Charger/Spyglass, dyski SMR	Złożone awarie mechaniczne	od 3000 zł brutto
SSD SATA (Phison, SM, Maxio)	Awaria translatora FTL, dysk niewidoczny, SATAFIRM S11, odzysk po TRIM	od 1500 zł brutto
NVMe (Phison, SM, Maxio)	Awaria translatora FTL, 0 MB, brak wykrycia przez BIOS	od 1900 zł brutto
HDD	Uszkodzenie powierzchni plateru (head crash)	od 3500 zł + koszt dawcy
Pendrive / karta SD / microSD	Chip-off NAND + rekonstrukcja	od 2000 zł brutto
NAS / serwer RAID	Odbudowa macierzy, odzysk logiczny	od 1100 zł brutto / dysk

Dyski które trafiły do nas z Opola (zlecenia 06.2024–05.2026)

Poniżej kilka schematów awarii z dysków które trafiły do laboratorium z Opola i okolic w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Bez danych osobowych — każdy wpis to typ awarii i wynik diagnozy PC-3000.

Wśród SSD z kontrolerami Phison E18 (Seagate FireCuda 530) oraz Silicon Motion SM2259XT (Crucial BX500) kilka zleceń dotyczyło braku wykrycia po restarcie lub mrożenia systemu przy podłączeniu. W przypadkach, gdzie dysk był wykrywalny przez PC-3000 mimo niewidoczności w BIOSie, diagnoza pozwoliła ocenić stan translatora FTL i kwalifikację do trybu technologicznego. Odzysk po TRIM jest możliwy dla obsługiwanych kontrolerów SM i Phison — zależy od stopnia zapełnienia dysku, nie od czasu jaki minął od skasowania plików.

Model	Objaw	Diagnoza PC-3000	Wynik
Seagate FireCuda 530 2TB (Phison E18)	Brak dysku po aktualizacji Windows 11, BIOS nie wykrywa	Uszkodzenie translatora FTL — obszary NAND z firmware zdegradowane; dysk wykrywalny przez PC-3000, kwalifikacja do trybu technologicznego	Pełny odzysk
WD WD20SPZX 2TB Blue (SMR)	Bardzo wolny odczyt przez kilka tygodni, potem klikanie i brak wykrycia	Uszkodzone głowice HSA; slow responding poprzedzający awarię mechaniczną; diagnoza po otwarciu w komorze ISO 5	Odzysk dokumentów i zdjęć
ADATA SU800 512GB (Silicon Motion SM2258)	Brak wykrycia w BIOSie po błędzie systemu plików	Awaria translatora FTL; SM2258 w trybie technologicznym PC-3000; komórki NAND sprawne fizycznie	98% danych

Dlaczego SSD pokazuje 0 MB pojemności?

Przyczyną jest awaria translatora FTL — firmware kontrolera SSD ulega uszkodzeniu wskutek degradacji komórek NAND, w których jest zapisany. BIOS widzi dysk bez pojemności lub nie widzi go wcale, ale fizyczne komórki NAND z danymi są w wielu przypadkach sprawne. Dla obsługiwanych kontrolerów Phison i Silicon Motion możliwa jest odbudowa translatora przez PC-3000 lub MRT. Diagnoza 24-48h pozwala ocenić, czy dany kontroler i wersja firmware kwalifikują się do tego trybu.

Co oznacza SATAFIRM S11?

SATAFIRM S11 to nazwa widoczna w BIOSie zamiast prawidłowego modelu dysku — oznacza awarię translatora FTL w dyskach z kontrolerem Phison, które przeszły w tryb serwisowy po wykryciu uszkodzenia obszarów NAND zawierających firmware. Dane na kościach NAND są fizycznie obecne. Nie uruchamiaj MPToola ani żadnych narzędzi serwisowych producenta — to nadpisuje mapowanie i niszczy dane. PC-3000 w trybie technologicznym może w wielu przypadkach odbudować translator i odczytać dane.

Czy klikający dysk można uruchamiać?

Klikanie oznacza najczęściej awarię głowic lub uszkodzenie zawieszenia HSA. Głowice unoszą się nad powierzchnią plateru na odległości około 3-5 nm. Przy zdeformowanym zawieszeniu każde żądanie I/O — nawet wysłane przez zwykły menedżer plików systemu Windows — może spowodować kontakt głowicy z warstwą magnetyczną. Ślad scratcha jest trwały i obejmuje całą zarysowaną powierzchnię. Dysk należy wyłączyć, nie podłączać ponownie, nie próbować kopiowania plików. Diagnostyka odbywa się po otwarciu w komorze czystej klasy ISO 5.

Czy po TRIM da się odzyskać dane z SSD?

TRIM nie kasuje danych fizycznie w komórkach NAND — zwraca wartość 0x00 na poziomie logicznego dostępu. Dane w blokach NAND pozostają fizycznie zapisane dopóki garbage collection ich nie wyzeruje. Możliwość odczytu poprzednią wersją translatora zależy od stopnia zapełnienia dysku w momencie wydania polecenia TRIM, a nie od czasu który minął. Im dysk był bardziej zapełniony, tym więcej bloków może być dostępnych. Dotyczy to wszystkich kontrolerów obsługiwanych przez PC-3000 i MRT w trybie technologicznym.

Czy BIOS niewidzący SSD oznacza utratę danych?

Nie oznacza automatycznie utraty danych. Gdy translator FTL jest uszkodzony, kontroler nie ma mapowania bloków i BIOS nie może zidentyfikować dysku — ale fizyczne komórki NAND mogą być sprawne. W tym stanie żadne oprogramowanie uruchomione na komputerze nic nie nadpisze, bo kontroler nie ma dostępu do pamięci. Diagnoza PC-3000 pozwala ocenić, czy dysk jest wykrywalny na poziomie serwisowym i czy kwalifikuje się do odbudowy translatora.

Co niszczy dane na dysku nieodwracalnie?

Na HDD: zarysowanie powierzchni plateru przez zdeformowaną głowicę przy obracającym się silniku — ślad scratcha na warstwie magnetycznej jest trwały. Na SSD: użycie MPToola lub analogicznych narzędzi serwisowych producenta reinicjalizuje tablice translacji i niszczy dane bezpowrotnie. Format SSD z aktywnym TRIM uruchamia garbage collection, która zeruje zawartość komórek NAND. Na klikającym HDD: uruchamianie oprogramowania do odzysku logicznego, które wysyła żądania I/O przy zdeformowanym zawieszeniu głowic.

Ile trwa odzysk danych z SSD?

Diagnoza: 24-48h od przyjęcia dysku w laboratorium w Tychach. Odzysk logiczny (skasowane pliki, utracona partycja na sprawnym nośniku) zamykam zazwyczaj w 1-3 dniach roboczych. Odbudowa translatora FTL w trybie technologicznym PC-3000 zajmuje od 2 do 5 dni roboczych — zależnie od kontrolera i stanu NAND. Tryb EXPRESS dostępny za dodatkową opłatą; szczegóły ustalam telefonicznie pod numerem 510 488 555.

Czy można odzyskać dane po zalaniu dysku?

W wielu przypadkach tak, jeśli dysk nie był włączany po zalaniu — ale każdy przypadek wymaga diagnozy. Czas ma znaczenie: osady mineralne wgryzają się w powierzchnię plateru i mogą uniemożliwić odczyt. Dysk zalany należy wyłączyć, nie suszyć suszarką ani nie wkładać do ryżu, szczelnie zapakować i jak najszybciej dostarczyć do laboratorium. Wynik zależy od miejsca gdzie wpłynęła woda, czasu od zalania i stanu ROM.

FAQ — odzysk danych Opole

Jak wysłać dysk z Opola do laboratorium?

Dysk z Opola najwygodniej wysłać przez dowolny paczkomat InPost — odbiór pod numerem TYC41M przy ul. Grota Roweckiego w Tychach. Odległość z Opola do laboratorium wynosi około 95 km. Paczkę nadaną rano zazwyczaj odbieram tego samego lub następnego dnia roboczego. Dysk zapakuj w oryginalne opakowanie lub owiń w co najmniej 3 warstwy folii bąbelkowej. Klikającego HDD nie wkładaj pionowo — transport poziomy zmniejsza ryzyko dalszych uszkodzeń głowic.

Ile kosztuje odzysk danych z HDD?

Odzysk logiczny (skasowane pliki, utracona partycja, korupcja systemu plików na sprawnym nośniku) kosztuje od 600 zł brutto. Przypadki wymagające naprawy SA lub wymiany głowic HSA w komorze czystej zaczynają się od 1900 zł brutto — do tej kwoty dochodzi koszt dysku dawcy, jeśli jest potrzebny. Uszkodzenia powierzchni plateru wyceniamy indywidualnie; orientacyjnie od 3500 zł. Diagnoza bezpłatna przy zleceniu odzysku. Jeśli odzysk jest niemożliwy — nie płacisz za robociznę. (ceny aktualne na 06.2026, szczegóły: jkrecovery.pl/cennik/)

Dlaczego nie należy używać Recuvy na klikającym dysku?

Recuva, R-Studio i podobne programy wysyłają do dysku standardowe komendy odczytu bez żadnej wiedzy o stanie mechanicznym nośnika. Przy zdeformowanym zawieszeniu głowic — co jest typowym skutkiem upadku — każde takie żądanie I/O może spowodować kontakt głowicy z powierzchnią plateru. Zarysowanie warstwy magnetycznej jest nieodwracalne i może objąć obszary gdzie wcześniej znajdowały się nienaruszone dane. Oprogramowanie logiczne rozwiązuje problemy logiczne, nie mechaniczne.

Co to jest Service Area (SA) w dysku HDD?

Service Area to wewnętrzne ścieżki dysku HDD, niedostępne dla systemu operacyjnego, zawierające moduły firmware: translator LBA (mapowanie sektorów logicznych na fizyczne), parametry kalibracji głowic, dane SMART, a w dyskach SMR także MCMT. Awaria SA objawia się brakiem wykrycia dysku w BIOSie przy działającym silniku (BSY state, 0LBA). Diagnoza i naprawa SA przez PC-3000 UDMA lub PC-3000 Express odbywa się bez otwierania obudowy dysku, jeśli mechanika jest sprawna. Przy jednoczesnym uszkodzeniu głowic diagnoza SA wymaga wcześniejszej wymiany HSA.

Czy zamrażanie dysku HDD pomaga odzyskać dane?

Zamrażanie dysków HDD jako metoda odzysku danych nie ma uzasadnienia technicznego i może spowodować kondensację wilgoci wewnątrz obudowy po wyjęciu z zamrażarki. Wilgoć na platterach i głowicach to bezpośrednia przyczyna dodatkowych uszkodzeń mechanicznych przy próbie uruchomienia. Ta metoda pochodzi z czasów dysków sprzed 20-30 lat z innymi tolerancjami mechanicznymi. Przy współczesnych dyskach ze szczelinami na poziomie kilku nanometrów nie stosuj tej procedury.