Najważniejsze informacje o odzysku danych

Odzyskuję dane z dysków HDD, SSD SATA, NVMe M.2, macierzy RAID, kart SD i microSD oraz pendrive’ów. Diagnoza zajmuje 24–48h i jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Prace mechaniczne — w tym wymiana głowic HSA — wykonuję w komorze czystej klasy ISO 5. Jeśli odzysk okaże się niemożliwy, nie płacisz za robociznę. Koszt ewentualnego dysku dawcy rozliczany jest oddzielnie.

Mechanizmy awarii HDD — kiedy dane są do odratowania, a kiedy nie

Skupiam się tu na tym, co faktycznie niszczy dane — i dlaczego pewne działania, pozornie neutralne, mogą zamknąć drogę do odzysku zanim dysk trafi do laboratorium.

Awaria głowic odczytujących — head crash i head stiction

Głowice unoszą się nad powierzchnią plateru w odległości 3–5 nm podczas pracy dysku. Po upadku ramię zawieszenia (HSA) może ulec deformacji — głowice tracą zdolność do poprawnego pozycjonowania się nad ścieżkami magnetycznymi.

Head stiction to sytuacja, gdy głowice osiadają na powierzchni plateru zamiast parkować na parking ramp. Zdarza się przy wyłączonym dysku lub gdy dysk upadnie podczas pracy i plattery hamują się na głowicach. Silnik nie może uruchomić obrotu. Dysk wydaje dźwięk pikania, nie kliknięć — to istotna różnica przy wstępnej ocenie.

Head crash to zarysowanie powierzchni plateru przy obracającym się silniku. Ślad scratcha oznacza trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej na całej zarysowanej powierzchni. W niektórych dyskach możliwe jest ograniczenie zakresu pracy głowic przez fizyczną modyfikację i odczytanie danych z nienaruszonej części plateru — ale to decyzja, którą podejmuję po otwarciu dysku w komorze ISO 5, nie na podstawie opisu objawów.

Przy zdeformowanej głowicy każde żądanie I/O może spowodować lub powiększyć już istniejący zapił. Recuva, TestDisk, R-Studio wysyłają tysiące żądań I/O przy próbie skanowania. Dysk klikający uruchomiony pod systemem operacyjnym to scenariusz, w którym tracisz dane — nie dlatego że oprogramowanie jest złe, ale dlatego że fizyczna deformacja zawieszenia w połączeniu z żądaniami odczytu może trwale zarysować plater. Wyłącz dysk i nie uruchamiaj go ponownie.

Po upadku każdy dysk diagnozuję w komorze czystej. Nie ma możliwości ustalenia stanu głowic przez PC-3000 UDMA przed otwarciem obudowy. Wymiana zestawu HSA wymaga dopasowania rewizji preamp i microjog — dyski dawcy z błędną rewizją nie nadają się do wymiany. Po przełożeniu zestawu głowic odczytuję strefę serwisową SA i zabezpieczam jej aktualną wersję.

Awaria strefy serwisowej SA — firmware i translator LBA

Strefa serwisowa (Service Area) to wewnętrzne ścieżki dysku, gdzie zapisane są moduły firmware. Dysk kręci się, BIOS go nie widzi — to klasyczny objaw uszkodzenia SA. Nie jest to awaria mechaniczna i nie wymaga otwierania obudowy.

W dyskach Seagate uszkodzeniu ulegają translator LBA, moduł SMART, a w dyskach SMR — moduł MCMT. Diagnoza i odbudowa tych modułów przez PC-3000 UDMA jest możliwa bez otwierania dysku. Część dysków Seagate trafia jednak z uszkodzonymi głowicami lub stiction równolegle z awarią SA — diagnoza ustali co jest przyczyną.

W dyskach WD częstym problemem jest uszkodzone SA, slow responding (wolno reagujący nośnik) lub uszkodzona pojedyncza głowica. Przy uszkodzeniu jednej głowicy odzysk częściowy lub pełny jest możliwy, jeśli stan powierzchni magnetycznych na to pozwala. Awaria ROM w WD zdarza się bardzo rzadko — głównie po przepięciach. Gdy wystąpi: dysk nie może się skalibrować i nie uzyska dostępu do SA. Przepisanie ROM wykonuję programatorem SVOD lub Revelprog.

Toshiba i Hitachi mają swoją specyfikę. Seria Toshiba MQ04 (SMR) trafia często z uszkodzonymi głowicami po upadkach. Stare Hitachi HTS i HDS mają tendencję do degradacji głowic i powierzchni magnetycznych — w wielu takich przypadkach pełny odzysk bez wymiany głowic nie jest możliwy. Awarie translatora SA diagnozuje PC-3000 Express.

Awaria translatora FTL w SSD i NVMe

FTL (Flash Translation Layer) to warstwa firmware mapująca adresy logiczne LBA na fizyczne bloki NAND. Gdy obszary NAND, gdzie zapisany jest firmware nośnika, ulegają degradacji, translator przestaje działać. Efekt: dysk niewidoczny w BIOSie lub wyświetlający 0 MB. Komórki NAND z danymi są w wielu przypadkach fizycznie sprawne.

Dla obsługiwanych kontrolerów PC-3000 i MRT umożliwiają odbudowę translatora z obszarów NAND. Dotyczy to m.in. kontrolerów Phison (E7, E8, E12, E13T, E16, E18, E19T, E21, E21T, E25, E26) oraz Silicon Motion (SM2258, SM2258H, SM2258XT, SM2259XT, SM2260, SM2263, SM2263EN, SM2263XT, SM2267, SM2267XT). Dużo zależy od konkretnej kombinacji wersji translatora, firmware i typu NAND — dysk identyczny modelowo może być obsługiwany w jednej rewizji, a nie w innej.

Crucial MX500 z kontrolerem SM2258H w stanie BSY to przykład, gdzie degradacja obszarów NAND firmware blokuje dostęp do całego nośnika. TeamGroup MP33 z kontrolerem Phison E13T wyświetla nazwę SATAFIRM w menedżerze urządzeń — to sygnał przejścia kontrolera w tryb serwisowy. Kingston KC3000 z kontrolerem PS5018-E18 wymaga indywidualnej procedury naprawczej, nie standardowej odbudowy translatora. Samsung 980 PRO z kontrolerem S4LV003 i Samsung 970 EVO Plus z S4LT033 nie mają wsparcia PC-3000 — ich diagnostyka wymaga osobnej oceny.

Kiedy samodzielne próby odzysku niszczą nośnik

To nie jest zakaz uruchamiania oprogramowania. To opis mechanizmu, który wyjaśnia dlaczego konkretne działania prowadzą do nieodwracalnej utraty danych.

Klikający HDD + Recuva lub R-Studio: oprogramowanie wysyła żądania I/O do wszystkich sektorów. Jeśli ramię zawieszenia głowic jest zdeformowane po upadku, każde z tych żądań może spowodować kontakt głowicy z powierzchnią plateru. Scratch na platerze to trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej — danych z zarysowanego fragmentu nie da się już odczytać żadnym sprzętem.

SSD z 0 MB w BIOSie + MPTool lub narzędzie serwisowe producenta: gdy dysk wyświetla 0 MB, kontroler nie ma połączenia z NAND i TestDisk czy Recuva nie nadpiszą absolutnie nic. Natomiast MPTool i podobne narzędzia serwisowe producentów działają inaczej — inicjują procedurę formatowania niskopoziomowego, która nadpisuje obszary NAND bezpowrotnie. Po użyciu MPTool odzysk jest niemożliwy.

Format SSD + TRIM: po formacie system operacyjny wysyła polecenie TRIM do kontrolera. Garbage collection zaczyna oznaczać bloki jako dostępne do nadpisania i fizycznie zerować zawartość komórek. Im dysk bardziej zapełniony, tym mniej czasu zanim dane zostaną nadpisane. Odzysk po TRIM jest w wielu przypadkach możliwy dla obsługiwanych kontrolerów, ale każde kolejne uruchomienie dysku zmniejsza tę szansę.

Zasada prosta: wyłącz dysk, nie uruchamiaj go ponownie i wyślij do laboratorium.

Jakim sprzętem odzykuję dane

Co zrobić gdy dysk nie jest wykrywany przez BIOS

Brak wykrycia przez BIOS może oznaczać trzy różne rzeczy: awarię translatora FTL w SSD (kontroler działa, NAND sprawna), uszkodzenie elektroniki PCB (przepięcie, spalony TVS) lub awarię strefy serwisowej SA w HDD. Każdy z tych scenariuszy wymaga innej procedury i innego sprzętu.

Jeśli SSD wyświetla 0 MB lub SATAFIRM — nie używaj narzędzi serwisowych producenta. Jeśli HDD nie wiruje lub wydaje dźwięk pikania — nie próbuj go uruchamiać kolejny raz. Jeśli z dysku wydobywa się zapach spalenizny — sprawdzam TVS i PCB przed podłączeniem do PC-3000.

Wyślij dysk do laboratorium: JKRecovery.pl, ul. Grota Roweckiego 42/17, 43-100 Tychy. Paczkomat InPost TYC41M stoi przy tej samej ulicy. Telefon: 510 488 555.

Obsługiwane dzielnice i klienci biznesowi

Z Ostrowca Świętokrzyskiego trafiają do mnie zarówno klienci indywidualni, jak i firmy: biura rachunkowe, kancelarie prawne, agencje marketingowe, firmy budowlane i deweloperzy z regionu świętokrzyskiego. Dane firmowe z uszkodzonego dysku serwera NAS obsługuję tak samo jak dane prywatne — priorytetem jest zabezpieczenie jak największej ilości danych w pierwszej kolejności. Pilne zlecenia realizuję w trybie EXPRESS, który jest osobną, dodatkowo płatną procedurą — szczegóły telefonicznie: 510 488 555.

Ile kosztuje odzysk danych

Ceny orientacyjne zależą od rodzaju nośnika i charakteru awarii. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Jeśli odzysk okaże się niemożliwy — nie płacisz za robociznę. Koszt dysku dawcy przy wymianie głowic rozliczany jest oddzielnie.

Typ nośnika	Przypadek	Cena orientacyjna
HDD / SSD / pendrive	Odzysk logiczny, korupcja systemu plików, skasowane pliki	od 600 zł brutto
HDD (Seagate, WD, Toshiba)	Naprawa firmware, odbudowa translatora SA	od 1900 zł brutto
SSD SATA (Phison, Silicon Motion)	Awaria translatora FTL, SATAFIRM, BSY state, 0 MB	od 1500 zł brutto
NVMe (Phison, Silicon Motion)	Awaria translatora FTL, dysk niewidoczny w BIOSie	od 1900 zł brutto
HDD	Wymiana głowic HSA w komorze czystej ISO 5	od 1900 zł brutto + dawca
HDD	Uszkodzenie powierzchni plateru (scratch)	od 3500 zł + dawca
Pendrive / karta SD / microSD	Chip-off NAND z rekonstrukcją	od 2000 zł brutto
NAS / serwer RAID	Odbudowa macierzy, odzysk logiczny	od 1100 zł brutto / dysk

Dyski które trafiły do nas z Ostrowca Świętokrzyskiego (zlecenia 06.2024–05.2026)

Z Ostrowca Świętokrzyskiego i okolic (Starachowice, Kielce, Sandomierz) trafiają dyski z typowymi awariami dla regionu — zarówno HDD po upadkach, jak i SSD z awariami translatora FTL. Poniżej kilka schematów zleceń z tego okresu.

Seagate Expansion STEB 2TB to dysk zewnętrzny, który po upadku zaczął klikać. Klikanie przy obracającym się platerze to sygnał mechanicznej awarii głowic — diagnoza w komorze ISO 5 ustala czy ramię HSA jest zdeformowane i czy plater nie ma zarysowań. Seagate Expansion STEA 1TB po upadku i stukaniu z martwym złączem USB to inny scenariusz: najpierw weryfikuję PCB i złącze, potem stan głowic. WD WD20EZRZ 2TB Blue po klikaniu i braku partycji — w zależności od stanu głowic i powierzchni możliwy odzysk częściowy lub pełny po wymianie HSA.

W kategorii SSD: Crucial MX500 1TB z kontrolerem SM2258H w stanie BSY to awaria translatora FTL. PC-3000 i MRT obsługują odbudowę translatora dla SM2258H — diagnoza weryfikuje czy konkretna kombinacja firmware i NAND jest obsługiwana. TeamGroup MP33 z Phison E13T wyświetlający SATAFIRM to klasyczny schemat awarii dla tej klasy kontrolerów. Sabrent Rocket 4 Plus 2TB z Phison E18 po BSOD i braku systemu — odbudowa translatora FTL dla E18 jest obsługiwana przez PC-3000 w trybie technologicznym, ale wynik zależy od konkretnej rewizji.

Odzysk po TRIM dla kontrolerów Phison i Silicon Motion obsługiwanych przez PC-3000: możliwość odczytu poprzednimi wersjami translatora z obszarów NAND zależy od stopnia zapełnienia dysku w momencie awarii. Dysk zapełniony w 80% daje więcej szans niż dysk, który był w połowie pusty i garbage collection zdążył oznaczyć znaczną część bloków.

Dlaczego SSD pokazuje 0 MB?

Przyczyną jest awaria translatora FTL. Firmware nośnika zapisany jest w określonych obszarach NAND. Gdy te obszary ulegają degradacji, kontroler przechodzi w tryb serwisowy i nie może zmapować adresów LBA na fizyczne bloki. BIOS widzi dysk (lub wyświetla SATAFIRM S11 przy Phison), ale pojemność wynosi 0 MB. Komórki NAND z danymi są w wielu przypadkach fizycznie nienaruszone. Diagnoza PC-3000 weryfikuje czy konkretna kombinacja kontrolera i firmware jest obsługiwana w trybie technologicznym.

Czy po TRIM da się odzyskać dane z SSD?

Zależy od kontrolera i stopnia zapełnienia dysku. TRIM nie kasuje danych fizycznie — zwraca 0x00 na poziomie logicznego dostępu, ale dane w komórkach NAND pozostają. Garbage collection z czasem oznacza bloki jako dostępne do nadpisania. Dla kontrolerów Phison i Silicon Motion obsługiwanych przez PC-3000 odzysk poprzednimi wersjami translatora jest w wielu przypadkach możliwy. Im więcej danych było na dysku, tym mniejsza powierzchnia zdążyła zostać przetworzona przez GC i tym większe szanse. Nie ma tutaj reguły czasowej — liczy się stopień zapełnienia.

Co oznacza SATAFIRM S11?

To nazwa wyświetlana przez dyski z kontrolerami Phison w trybie serwisowym. Zamiast prawidłowego modelu i pojemności system widzi SATAFIRM S11 z pojemnością 0 MB lub kilka MB. Przyczyną jest awaria translatora FTL wskutek degradacji obszarów NAND gdzie zapisany jest firmware. Dane na kościach NAND są w wielu przypadkach nienaruszone. PC-3000 i MRT obsługują odbudowę translatora dla obsługiwanych wariantów kontrolerów Phison — diagnoza weryfikuje czy konkretna rewizja kwalifikuje się do tej procedury.

Czy klikający HDD można uruchamiać?

Nie. Klikanie to sygnał, że głowice nie mogą poprawnie pozycjonować się nad ścieżkami magnetycznymi. Przy zdeformowanym ramieniu HSA każde żądanie I/O wysłane przez system operacyjny lub oprogramowanie do odzysku może spowodować kontakt głowicy z powierzchnią plateru. Scratch na platerze to trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej na całej zarysowanej powierzchni. Wyłącz dysk natychmiast i nie podłączaj go ponownie. Diagnoza w komorze ISO 5 oceni stan głowic i powierzchni.

Czy BIOS niewidzący SSD oznacza utratę danych?

Nie zawsze. Najczęstsza przyczyna to awaria translatora FTL — kontroler nie może zmapować adresów, więc BIOS nie widzi pojemności lub nie widzi dysku wcale. Dane na kościach NAND są w wielu przypadkach fizycznie sprawne. Dla obsługiwanych kontrolerów Phison i Silicon Motion PC-3000 i MRT umożliwiają odbudowę translatora bez fizycznej ingerencji w chip NAND. Jeśli przyczyną jest uszkodzona elektronika PCB (przepięcie, spalony TVS), to inna ścieżka diagnostyczna.

Ile trwa odzysk danych z SSD?

Diagnoza: 24–48h od odbioru przesyłki. Odzysk logiczny (skasowane pliki, korupcja systemu plików na sprawnym nośniku): 1–3 dni roboczych. Odbudowa translatora FTL: zależnie od obsługi konkretnego kontrolera i ilości danych, zazwyczaj 2–5 dni roboczych. Chip-off kart pamięci i pendrive’ów z rekonstrukcją NAND: 3–7 dni roboczych. Tryb EXPRESS skraca czas realizacji — jest osobną, dodatkowo płatną procedurą, szczegóły telefonicznie.

Co niszczy dane na dysku nieodwracalnie?

Trzy rzeczy są najgroźniejsze. Pierwsze: zarysowanie powierzchni plateru HDD przez zdeformowane głowice przy obracającym się platerze. Drugie: MPTool i narzędzia serwisowe producentów SSD — formatują niskopoziomowo i nadpisują obszary NAND bezpowrotnie. Trzecie: garbage collection po TRIM na dysku z małą ilością danych — bloki oznaczane jako dostępne i fizycznie zerowane. Standardowe oprogramowanie (TestDisk, Recuva) na dysku niewidocznym lub z 0 MB nie nadpisuje nic, bo kontroler nie ma połączenia z NAND.

Przykłady zleceń z Ostrowca Świętokrzyskiego i okolic

Model	Objaw	Diagnoza PC-3000	Wynik
Seagate Expansion 2TB STEB	Klikanie po upadku, Windows nie widzi dysku	Deformacja zawieszenia HSA, brak scratchy na platerze — wymiana głowic w komorze ISO 5	Pełny odzysk danych
Crucial MX500 1TB (SM2258H)	BSY state — dysk niewidoczny, komputer nie startuje	Awaria translatora FTL — degradacja obszarów NAND firmware; odbudowa translatora przez PC-3000	98% danych
TeamGroup MP33 1TB (Phison E13T)	SATAFIRM S11 w menedżerze urządzeń, pojemność 0 MB	Awaria translatora FTL — kontroler w trybie serwisowym; odbudowa translatora przez PC-3000 i MRT	Odzysk dokumentów i zdjęć

FAQ — odzysk danych dla Ostrowca Świętokrzyskiego

Ile kosztuje odzysk danych z HDD?

Od 600 zł brutto za odzysk logiczny (skasowane pliki, utracona partycja, formatowanie bez nadpisywania). Przypadki mechaniczne: uszkodzenia proste PCB i zablokowane głowice to przedział 400–1500 zł. Wymiana głowic HSA w komorze czystej ISO 5: od 1900 zł brutto plus koszt dysku dawcy, w zależności od platformy i dostępności dawcy. Trudne przypadki z nowymi platformami Seagate (Rosewood, M10/M11/M15), WD Palmer/Charger/Spyglass lub dyskami SMR: od 3000 zł. Diagnoza bezpłatna. Bez odzysku — 0 zł robocizny. Ceny aktualne na 06.2026: jkrecovery.pl/cennik/

Czym jest strefa serwisowa SA w dysku HDD i dlaczego jej uszkodzenie blokuje dostęp do danych?

SA (Service Area) to wewnętrzne ścieżki dysku niedostępne dla systemu operacyjnego, gdzie zapisane są moduły firmware dysku: translator LBA mapujący adresy logiczne na fizyczne sektory, moduł SMART, dane kalibracyjne głowic. Gdy moduły SA ulegają uszkodzeniu, dysk kręci się, ale głowice nie mogą poprawnie odczytać danych konfiguracyjnych i BIOS nie widzi urządzenia. PC-3000 Express i UDMA umożliwiają dostęp do SA z pominięciem standardowego interfejsu ATA — diagnoza i naprawa bez otwierania obudowy dysku.

Dlaczego Recuva nie pomoże przy klikającym dysku?

Recuva wysyła żądania I/O do każdego sektora podczas skanowania powierzchni dysku. Jeśli głowice są zdeformowane po upadku, każde z tych żądań może spowodować kontakt zawieszenia z powierzchnią plateru przy obracającym się silniku. Skutek to scratch — trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej. Recuva nie „widzi” stanu mechanicznego dysku i nie ma możliwości wykrycia tego zagrożenia. Jedyna właściwa procedura przy klikającym dysku to wyłączenie i transport do laboratorium.

Dlaczego nie zamrażać dysku SSD ani HDD?

Zamrażanie dysku HDD to mit z lat 90., który nie ma uzasadnienia technicznego dla współczesnych nośników. Różnice temperaturowe powodują kondensację wilgoci wewnątrz obudowy dysku — para wodna skrapla się na platerze i głowicach. Przy uruchomieniu zimnego dysku wilgoć może spowodować stiction lub zarysowanie powierzchni. W przypadku SSD niska temperatura może wpłynąć na stabilność kontrolera, ale w żadnym razie nie „uaktywnia” danych ani nie naprawia uszkodzonego translatora FTL.

Jak spakować dysk do wysyłki z Ostrowca Świętokrzyskiego?

Dysk HDD wymaga sztywnego opakowania z co najmniej 3 cm amortyzacji ze wszystkich stron. Najlepiej oryginalne pudełko z gąbką lub karton z folią bąbelkową. Nie owijaj dysku tylko folią — nie amortyzuje wstrząsów. Dysk SSD i NVMe można zapakować w folię antystatyczną i kopertę bąbelkową. Adres: JKRecovery.pl, ul. Grota Roweckiego 42/17, 43-100 Tychy. Paczkomat InPost TYC41M mieści się przy tej samej ulicy. Zadzwoń przed wysyłką: 510 488 555.