Najważniejsze informacje o odzysku danych

Z laboratorium w Tychach obsługuję HDD, SSD SATA, NVMe M.2, macierze RAID, karty SD i pendrive’y. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku — jeśli odzysk okaże się niemożliwy, za robociznę nie płacisz nic. Komora czysta klasy ISO 5 służy do wymiany głowic HSA i wszelkich prac wymagających otwarcia obudowy dysku. Przyjmuję zlecenia wysyłkowe z całej Polski. Tryb EXPRESS — realizacja w pierwszej kolejności — jest dostępny jako oddzielna, dodatkowo płatna procedura (koszt ustalany telefonicznie).

Mechanizmy awarii HDD — kiedy dane są do odratowania, a kiedy nie

Awaria głowic odczytujących — head crash i head stiction

Głowice odczytujące unoszą się 3-5 nm nad powierzchnią plateru podczas pracy dysku. Upadek ze stołu może spowodować deformację zawieszenia HSA (Head Stack Assembly) lub bezpośrednie dotknięcie przez głowicę wirującej powierzchni magnetycznej.

Head stiction to sytuacja, gdy głowice osiadają na platterach zamiast zaparkować na parking ramp. Zdarza się przy wyłączonym dysku lub gdy dysk upadnie podczas pracy — wirujące plattery hamują się wtedy na głowicach. Silnik nie może uruchomić obrotu. Dysk wydaje charakterystyczny dźwięk pikania, nie kliknięć. Po upadku diagnozuję taki dysk wyłącznie w komorze czystej ISO 5 — nie ma sensu podłączać go do PC-3000 przed otwarciem, żeby sprawdzić „jak bardzo jest uszkodzony”.

Head crash to zarysowanie powierzchni przy obracającym się platerze. Ślad scratcha to trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej na całej zarysowanej powierzchni — tych danych nie ma jak odczytać. W niektórych dyskach możliwe jest ograniczenie zakresu pracy głowic poprzez fizyczną modyfikację mechanizmu i odczytanie danych z nienaruszonej części plateru. Przy zdeformowanej głowicy każde żądanie I/O może spowodować lub powiększać już istniejący zapił. Każdy przypadek wymaga diagnozy.

W laboratorium: wymiana HSA w komorze ISO 5, dopasowanie rewizji microjog i preamp dawcy, odczyt strefy serwisowej SA przez PC-3000 UDMA. Dyski dawcy mogą mieć odmienne wersje microjog lub preamp — nie każdy egzemplarz tego samego modelu nadaje się jako dawca.

Awaria strefy serwisowej SA — firmware i translator LBA

Strefa serwisowa SA (Service Area) to wewnętrzne ścieżki dysku, niedostępne dla systemu operacyjnego, zawierające moduły firmware odpowiedzialne za działanie napędu. Gdy SA jest uszkodzona, dysk kręci się, ale BIOS go nie widzi albo widzi z błędną pojemnością.

Seagate: typowe uszkodzone moduły SA to uszkodzony translator oraz SMART, a przy dyskach SMR dodatkowo MCMT. Diagnoza i odbudowa przez PC-3000 UDMA nie wymaga otwierania dysku. Część dysków Seagate trafia z uszkodzonymi głowicami lub stiction — nie zawsze winny jest sam SA.

WD: tu schemat jest szerszy. Częste problemy to uszkodzone SA, slow responding (wolno reagujący nośnik), uszkodzona pojedyncza głowica lub cały zestaw HSA. Przy uszkodzonej pojedynczej głowicy możliwy jest odzysk częściowy lub pełny, jeśli stan powierzchni magnetycznych na to pozwala. Awaria ROM zdarza się bardzo rzadko — głównie po przepięciach. Gdy do niej dojdzie, dysk nie może się skalibrować i nie uzyskuje dostępu do SA. Przepisanie ROM wykonuję programatorami SVOD lub Revelprog. W odróżnieniu od Seagate i Toshiby, ROM WD można odbudować z SA.

Toshiba i Hitachi: awarie translatora SA diagnozuje PC-3000 Express. Seria Toshiba MQ04 (SMR) trafia do laboratorium głównie z uszkodzonymi głowicami po upadkach. Stare nośniki Hitachi z serii HTS i HDS mają tendencję do degradacji głowic i powierzchni — w tych przypadkach zdarza się, że pełny odzysk bez wymiany HSA jest niemożliwy.

Awaria translatora FTL w SSD i NVMe

FTL (Flash Translation Layer) mapuje adresy logiczne LBA na fizyczne bloki NAND. Gdy firmware nośnika ulega awarii wskutek degradacji komórek NAND, translator traci mapowanie. Objaw: dysk niewidoczny w BIOSie, pojemność 0 MB lub błędna nazwa (np. SATAFIRM S11). Komórki NAND z danymi są w tym momencie najczęściej fizycznie sprawne.

PC-3000 i MRT w trybie technologicznym: w niektórych przypadkach możliwa jest odbudowa translatora z obszarów NAND. Dotyczy to m.in. kontrolerów Phison (E7, E8, E12, E13T, E16, E18, E19T, E21, E21T, E25, E26) oraz Silicon Motion (SM2258, SM2258H, SM2258XT, SM2259XT, SM2260, SM2263, SM2263EN, SM2263XT, SM2267, SM2267XT). Dużo zależy od konkretnej kombinacji wersji translatora, firmware i typu NAND — identyczny model może być obsługiwany w jednej rewizji a nie w innej.

Crucial P3 Plus 1TB z kontrolerem Phison E21T (PS5021-E21T) przy zaniku zasilania może właśnie w ten sposób wyjść z BTW (Boot Time Warning) w tryb awaryjny. Kingston NV2 2TB z SM2267XT po restarcie bywa niewidoczny przy zachowanym fizycznym stanie NAND. Oba kontrolery są obsługiwane przez tryb technologiczny PC-3000.

Kiedy samodzielne próby odzysku niszczą nośnik

Klikający HDD uruchomiony z Recuvą: każde żądanie I/O wysłane przez oprogramowanie do odzysku logicznego, jeśli wystąpi w połączeniu ze zdeformowanym ramieniem głowic, może spowodować nieodwracalne uszkodzenia powierzchni magnetycznych. To nie hipoteza — to mechanika.

SSD z uszkodzonym FTL uruchomiony z TestDiskiem: jeśli dysk jest niewidoczny lub ma 0 MB, kontroler nie ma połączenia z NAND i żadne oprogramowanie nic nie nadpisze. Problem zaczyna się gdzie indziej. Narzędzia serwisowe producentów typu MPTool niszczą dane bezpowrotnie i bez możliwości cofnięcia — to realne zagrożenie, o którym wiele serwisów nie ostrzega.

Format SSD i TRIM: garbage collection po formacie lub TRIM oznacza bloki NAND jako dostępne do nadpisania. Możliwość odzysku zależy od stopnia zapełnienia dysku, nie od czasu który minął od zdarzenia.

Zasada prosta: wyłącz, nie uruchamiaj, wyślij do laboratorium.

Jakim sprzętem odzykuję dane

Co zrobić gdy dysk nie jest wykrywany przez BIOS

Brak widoczności w BIOSie może wynikać z trzech różnych przyczyn: uszkodzony translator FTL (SSD/NVMe), uszkodzona strefa serwisowa SA (HDD), spalona elektronika PCB (HDD/SSD). Przy dysku HDD — nie uruchamiaj więcej niż raz w celu weryfikacji; każde zbędne uruchomienie może pogorszyć stan mechaniki. Przy SSD — podłączenie do BIOS jest bezpieczne, o ile nie uruchamiasz narzędzi niskopoziomowych.

Natychmiastowe kroki: wyłącz urządzenie, zabezpiecz dysk przed wstrząsami (szczególnie HDD), wyślij do laboratorium na TYC41M. Zadzwoń przed wysyłką na 510 488 555 — powiedz co słyszałeś z dysku i jaki był ostatni objaw przed awarią. To skraca diagnozę.

Obsługiwane dzielnice i klienci biznesowi

Klientów z Piotrkowa Trybunalskiego i powiatu piotrkowskiego obsługuję wysyłkowo. Paczkomat InPost na TYC41M w Tychach działa całą dobę.

Klienci biznesowi z Piotrkowa Trybunalskiego: biura rachunkowe i kancelarie (utrata baz danych klientów), agencje i studia graficzne (pliki projektowe na dyskach zewnętrznych), firmy deweloperskie (dokumentacja projektów), działy IT (awarie macierzy NAS Synology, QNAP). Zlecenia firmowe realizuję ze zwiększonym priorytetem przy opcji EXPRESS.

Ile kosztuje odzysk danych

Ceny zależą od stanu nośnika i ustala się je po diagnozie. Poniżej orientacyjne przedziały. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu. Jeśli odzysk jest niemożliwy, za robociznę nie płacisz nic. Części dawcy rozliczane oddzielnie.

Typ nośnika	Przypadek	Cena orientacyjna
HDD / SSD / pendrive	Odzysk logiczny, korupcja systemu plików	od 600 zł brutto
HDD (Seagate, WD, Toshiba)	Naprawa firmware / odbudowa translatora SA	od 1900 zł brutto
SSD SATA (Phison, SM, Maxio)	Awaria translatora FTL	od 1500 zł brutto
NVMe (Phison, SM, Maxio)	Awaria translatora FTL	od 1900 zł brutto
HDD	Wymiana głowic w komorze czystej ISO 5	od 1900 zł brutto + koszt dawcy
HDD	Uszkodzenie powierzchni plateru	od 3500 zł + koszt dawcy
Pendrive / karta SD	Chip-off NAND	od 2000 zł
NAS / serwer	Odbudowa macierzy RAID	od 1100 zł brutto / dysk

Dyski które trafiły do nas z Piotrkowa Trybunalskiego (zlecenia 06.2024–05.2026)

Poniżej schematy awarii nośników z tej okolicy — bez danych osobowych, na podstawie typowych wzorców diagnostycznych.

Model	Objaw	Diagnoza PC-3000	Wynik
WD WD40NDZW 4TB Blue	Stukanie, dysk niewidoczny w systemie	Uszkodzony zestaw HSA, SA odczytana po wymianie głowic w ISO 5	Odzysk dokumentów i zdjęć
Crucial P3 Plus 1TB (Phison E21T)	Brak systemu po zaniku zasilania, dysk niewidoczny w BIOS	Awaria translatora FTL, NAND fizycznie sprawne, odbudowa translatora w trybie technologicznym PC-3000	Pełny odzysk
Kingston NV2 2TB (SM2267XT)	Brak systemu po restarcie, dysk nie odpowiada	Uszkodzony translator FTL, tryb technologiczny PC-3000, odbudowa z obszarów NAND	98% danych

Odzysk po TRIM dla kontrolerów Phison i Silicon Motion: TRIM nie kasuje danych fizycznie. W wielu przypadkach, gdy dysk nie był bardzo zapełniony, możliwy jest odczyt poprzednimi wersjami translatora w trybie technologicznym PC-3000. Diagnoza PC-3000 pozwala ocenić, czy dany egzemplarz kwalifikuje się do tej procedury. Na podstawie zleceń z okresu 06.2024–05.2026.

Dlaczego SSD pokazuje 0 MB pojemności?

Najczęściej jest to awaria translatora FTL. Kontroler traci mapowanie między adresami logicznymi a fizycznymi blokami NAND — BIOS widzi obecność dysku, ale nie może określić jego pojemności. W wielu przypadkach komórki NAND z danymi są fizycznie niezmienione. Dla kontrolerów Phison (E21T, E18, E16 i inne) oraz Silicon Motion (SM2267XT, SM2263 i inne) PC-3000 i MRT w trybie technologicznym w niektórych przypadkach umożliwiają odbudowę translatora i odczyt danych. Diagnoza trwa 24-48 godzin.

Czy po TRIM da się odzyskać dane z SSD?

Zależy od kontrolera i stopnia zapełnienia dysku. TRIM nie kasuje danych fizycznie — zwraca wartość 0x00 na poziomie logicznego dostępu, ale dane w komórkach NAND pozostają fizycznie dostępne. Garbage collection przesuwa dane w inne obszary dopóki jest wolne miejsce na nośniku. Im bardziej zapełniony dysk w momencie awarii, tym mniejsza szansa na odzysk poprzednimi wersjami translatora. Czas, który minął od zdarzenia, nie jest decydującym czynnikiem.

Co oznacza SATAFIRM S11?

To objaw awarii kontrolera Phison PS3111. Dysk przeszedł w tryb serwisowy po wykryciu uszkodzenia własnego firmware wskutek degradacji komórek NAND w obszarach gdzie zapisany jest firmware nośnika. Nazwa SATAFIRM S11 pojawia się zamiast prawidłowej nazwy modelu. Dane na kościach NAND są w tym momencie niezmienione. PC-3000 i MRT w trybie technologicznym w niektórych przypadkach umożliwiają odbudowę translatora i odczyt danych. To nie jest skutek aktualizacji BIOS ani aktualizacji systemu.

Czy klikający dysk HDD można uruchamiać?

Nie. Klikanie wskazuje na uszkodzenie głowic odczytujących (HSA) lub uszkodzoną strefę serwisową SA. Każde żądanie I/O wysłane przez oprogramowanie do odzysku logicznego, jeśli wystąpi w połączeniu ze zdeformowanym ramieniem głowic w wyniku upadku, może spowodować nieodwracalne uszkodzenia powierzchni magnetycznych plateru — zarysowanie niszczy warstwę magnetyczną na całej zarysowanej powierzchni i tych danych nie ma jak później odczytać. Wyłącz dysk, nie uruchamiaj go ponownie.

Ile trwa odzysk danych z SSD NVMe?

Diagnoza: 24-48 godzin od momentu dotarcia dysku do laboratorium. Odzysk logiczny na sprawnym nośniku to zwykle 1-3 dni robocze. Odbudowa translatora FTL w trybie technologicznym PC-3000 może wymagać 3-5 dni roboczych — zależy od kontrolera, wersji firmware i stanu NAND. Tryb EXPRESS (realizacja w pierwszej kolejności) jest dostępną opcją, ale jest to oddzielna, dodatkowo płatna procedura — koszt ustalasz telefonicznie pod numerem 510 488 555 przed wysyłką.

Co niszczy dane na dysku nieodwracalnie?

Na HDD: dalsze użytkowanie klikającego nośnika ze zdeformowanymi głowicami. Scratch na platerze magnetycznym to trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej — bez możliwości odczytu. Na SSD: narzędzia serwisowe producentów typu MPTool niszczą dane bezpowrotnie. Garbage collection po formacie lub TRIM oznacza bloki NAND jako dostępne do nadpisania. Na dysku niewidocznym w BIOS żadne typowe oprogramowanie nic nie nadpisze — kontroler nie ma połączenia z NAND.

Czy WD niewidoczny w BIOS zawsze ma uszkodzone głowice?

Nie. Dysk WD niewidoczny w BIOS może mieć uszkodzoną strefę serwisową SA, być nośnikiem slow responding (wolno reagującym), mieć uszkodzoną pojedynczą głowicę lub cały zestaw HSA. Bardzo rzadko, głównie po przepięciach, dochodzi do uszkodzenia ROM na PCB — gdy do tego dojdzie, dysk nie może się skalibrować i nie uzyskuje dostępu do SA. Diagnoza PC-3000 UDMA lub PC-3000 Express pozwala ocenić, który mechanizm jest przyczyną braku wykrycia.

FAQ — odzysk danych z Piotrkowa Trybunalskiego

Jak wysłać dysk z Piotrkowa Trybunalskiego do laboratorium?

Dysk wysyłasz paczkomatem InPost na kod TYC41M w Tychach przy ul. Grota Roweckiego — ta sama ulica co laboratorium. Możesz też skorzystać z kuriera DHL lub DPD. Przed wysyłką zadzwoń na 510 488 555 i opisz objaw awarii: co słyszałeś z dysku, kiedy przestał działać, czy był upadek. Dysk pakuj w oryginalne opakowanie lub zawiń w folię bąbelkową minimum 3 warstwy — przy HDD szczególnie ważne, żeby nie było luzów w pudełku. Diagnoza 24-48 godzin od odbioru.

Ile kosztuje odzysk danych z HDD?

Odzysk logiczny — skasowane pliki, utracona partycja, korupcja systemu plików — kosztuje od 600 zł brutto. Naprawa strefy serwisowej SA lub wymiana głowic HSA zaczyna się od 1900 zł brutto; przy nowszych modelach WD (Palmer, Charger, Spyglass) i dyskach SMR oraz przy uszkodzeniu powierzchni plateru cena zaczyna się od 3000-3500 zł brutto. Diagnoza jest bezpłatna przy zleceniu odzysku. Jeśli odzysk jest niemożliwy, za robociznę nie płacisz nic. Ceny aktualne na 06.2026, szczegóły: jkrecovery.pl/cennik/.

Czy można odzyskać dane po zalaniu dysku wodą?

W wielu przypadkach odzysk jest możliwy, jeśli dysk nie był włączany po zalaniu. Zależy to od kilku czynników: czas od zalania (osady mineralne z wody twardej wgryzają się w powierzchnię plateru), miejsce gdzie wpłynęła woda i stan plateru po oczyszczeniu. Każdy przypadek wymaga diagnozy w komorze czystej — nie ma reguły, że plater „jest zwykle sprawny”. Nie włączaj zalanego dysku, zabezpiecz go przed wysychaniem i wyślij jak najszybciej.

Dlaczego nie uruchamiać Recuvy ani R-Studio na klikającym dysku?

Recuva, R-Studio i podobne programy wysyłają standardowe żądania I/O do kontrolera dysku. Przy zdeformowanym zawieszeniu HSA w wyniku upadku, każde takie żądanie może spowodować dotknięcie przez głowicę wirującej powierzchni plateru. Scratch to trwałe zniszczenie warstwy magnetycznej na całej zarysowanej ścieżce — tych danych nie można odczytać żadną metodą. Na dysku niewidocznym w BIOS te programy i tak niczego nie odczytają — kontroler nie ma połączenia z NAND lub SA. Użycie narzędzi niskopoziomowych producenta (MPTool) na SSD niszczy dane bezpowrotnie.

Co to jest strefa serwisowa SA i dlaczego jej uszkodzenie blokuje dysk?

Service Area (SA) to wewnętrzne ścieżki dysku HDD niedostępne dla systemu operacyjnego. Zawiera moduły firmware odpowiedzialne za działanie dysku: translator LBA (mapowanie adresów logicznych na fizyczne), tablice defektów, dane kalibracyjne głowic, SMART i inne. Gdy te moduły ulegają uszkodzeniu wskutek degradacji powierzchni magnetycznej w obszarze SA, dysk kręci się, ale nie może zakończyć procedury inicjalizacji. BIOS nie wykrywa napędu lub widzi go bez pojemności. PC-3000 UDMA pozwala podłączyć się do dysku w trybie serwisowym, odczytać SA i w wielu przypadkach naprawić uszkodzone moduły bez otwierania obudowy.